საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის კონსტიტუცია (ძირითადი კანონი)

1926 წლის 5 ივლისი
 

КОНСТИТУЦИЯ (ОСНОВНОЙ ЗАКОН) СОЦИАЛИСТИЧЕСКОЙ СОВЕТСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ГРУЗИИ

(3 АПРЕЛЯ 1927 Г.)
 

Verfassung (Grundgesetz) der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien

vom 5. Juli 1926 / 3. April 1927
 
   


aufgehoben durch
Verfassung der Georgischen Sozialistischen Sowjetrepublik vom 13. Februar 1937
 
საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუცია.
 		    

თავი 1.
ზოგადი დებულებანი.
 

Глава I
ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ
 

Kapitel I.
Allgemeine Bestimmungen.
 
1. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუცია, ემყარება რა ოქტომბრის რევოლიუციით აღიარებულ პროლეტარიატის დიქტატურის ძირითად პრინციპებს, მიზნად ისახავს უზრუნველჰყოს ეს დიქტატურა ბურჟუაზიის საბოლოო დასათრგუნავად, ადამიანისაგან ადამიანის ექსპლოატაციის მოსასპობად და დასამყარებბლად კომუნიზმისა, როდესაც არ იქნება არც კლასებად დაყოფა და არც სახელმწიფო ხელისუფლება.

 

 Статья 1. Настоящая Конституция Социалистической Советской Республики Грузии, исходя из провозглашенных Октябрьской Революцией основных принципов диктатуры пролетариата, задачей своей имеет гарантировать эту диктатуру в целях окончательного подавления буржуазии, уничтожения эксплуатации человека человеком и построения коммунизма, при котором не будет ни деления на классы, ни государственной власти.  

2. საქართველოს რესპუბლიკა არის მუშებისა და მშრომელი გლეხობის სოციალისტური სახელმწიფო, რომელიც შენდება ეროვნულ საბჭოთა რესპუბლიკების ფედერაციის საფუძველზე. საქართველოს საზღვრებში მთელი ხელისუფლება მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა საბჭოებს ეკუთვნის.

 

 Статья 2. Республика Грузии есть социалистическое государство рабочих и трудового крестьянства, строящееся на основе федерации национальных советских республик. Вся власть в пределах Грузии принадлежит Советам рабочих, крестьянских и красноармейских депутатов.

 

  
3. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში უზენაესი ხელისუფლების მატარებელი სრულ. საქ. მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების ყრილობაა, ხოლო ყრილობიდან ყრილობამდე - სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

 

Статья 3. Носителем верховной власти в Социалистической Советской Республике Грузии является Всегрузинский съезд Советов рабочих, крестьянских и красноармейских депутатов, а в период между съездами — Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет Советов.

 

  

4. კაპიტალისტური გარემოცულობის პირისპირ საბჭოთა რესპუბლიკების ერთიანი ფრონტის შესაქმნელად, საბჭოთა რესპუბლიკების დასაცავად გარეშე საფრთხისასაგან, მათი სამეურნეო და ეკონომიური წარმატებისათვის, ხალხთა ეროვნული განვითარების თავისუფლებისა და საერთაშორისო მშვიდობიანობის განმტკიცებისათვის, საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა, თანახმად სრულიად საქართევლოს საბჭოთა მე-2 ყრილობის დადგენილებისა, ნებაყოფლობით გაერთიანებულია ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციის საფუძველზე აზერბაიჯანისა და სომხეთის სოც. საბჭ. რესპუბლიკებთან; იგი მათთან ჰქმნის ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკას, რომლის მეშვეობითაც შედის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკების კავშირში.

 

 Статья 4. В целях создания единого фронта советских республик перед лицом капиталистического окружения, обеспечения внешней безопасности советских республик, экономического и хозяйственного их преуспевания, свободы национального развития народов и твердого установления межнационального мира Социалистическая Советская Республика Грузии, добровольно объединившись, согласно постановлению II Всегрузинского съезда Советов, с Азербайджанской Социалистической Советской Республикой и Социалистической Советской Республикой Армении в Закавказскую Социалистическую Федеративную Советскую Республику на основах, изложенных в Конституции Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, входит через нее в Союз Советских Социалистических Республик.

 

  

5. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სუვერენიტეტი შეზღუდულია მხოლოდ ხელშეკრულებების ძალით იმ ფარგლებში, რაც აღნიშნულია საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის ძირითად კანონსა და ამიერკავკასიის სოც.-ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციაში, და მარტოოდენ იმ საკითხებში, რაც შეადგენს კომპეტენციას ამ სახელმწიფოებრივ განაერთთა, რომელნიც, თავის მხრივ, ვალდებულნი არიან დაიცვან საქართვეღოს სუვერენული უფლებანი.

 

Статья 5. Суверенитет Социалистической Советской Республики Грузии ограничен лишь в силу договоров в пределах, указанных в Основном законе Союза Советских Социалистических Республик и Конституции Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики и лишь по предметам, отнесенным к компетенции этих государственных объединений, которые со своей стороны обязаны охранять ее суверенные права.

 

  

6. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა იტოვებს უფლებას გამოვიდეს ამიერკავკასიის სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკიდან და საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირიდან იმ წესით, რაც გათვალისწინებულია ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციაში.

 

 Статья 6. Социалистическая Советская Республика Грузни сохраняет за собой право выхода из состава Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики и из Союза Советских Социалистических Республик в порядке, предусмотренном Конституцией Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики.

 

  

7. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორია არ შეიძლება შეცვლილ იქნეს გარეშე მისი თანხმობისა.

 

 Статья 7. Территория Социалистической Советской Республики Грузии не может быть изменена без ее на то согласия.

 

  

8. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის მოქალაქე ერთსა და იმავე დროს არის ა|კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკისა და საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის მოქალაქეც.

ყველა ის მოქალაქეობრივი უფლება-მოვალეობა, რაც კი ამ კონსტიტუციით და რესპუბლიკის კანონმდებლობით დაწესებულია საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის მოქალაქისათვის, ვრცელდება რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მყოფ კავშირის სხვა საბჭოთა რესპუბლიკის ყველა მოქალაქეზედ.

საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა, იცავს რა ყველა ქვეყნის და ეროვნების მშრომელთა სოლიდარობას, ანიჭებს ყველა პოლიტიკურ უფლებას უცხოელებსაც, რომელნიც მის ტერიტორიაზე რაიმე შრომას ეწევიან და ეკუთვნიან მუშათა კლასს, აგრეთვე იმ გლეხობასაც, რომელიც არ სარგებლობს სხვისი შრომით.

 

Статья 8. Граждане Социалистической Советской Республики Грузии, сохраняя республиканское гражданство, являются тем самым гражданами Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики и гражданами Союза Советских Социалистических Республик.

Социалистическая Советская Республика Грузии распространяет все права и обязанности граждан Социалистической Советской Республики Грузии, устанавливаемые настоящей Конституцией и законодательством Республики, на всех пребывающих на ее территории граждан других Советских Республик Союза.

Исходя из солидарности трудящихся всех стран и наций, Социалистическая Советская Республика Грузии предоставляет все политические права и иностранцам, проживающим на ее территории для трудовых занятий и принадлежащим к рабочему классу, а равно не пользующемуся чужим трудом 1 крестьянству.

 

  

9. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა აღიარებს მოქალაქეთა თანასწორობის უფლებას, მათი რასისა და ეროვნების დამოუკიდებლად, და ამიტომ მას რესპუბლიკის ძირითადი კანონების სრულიად შეუფერებლად მიაჩნია რაიმე (პირდაპირი ანუ არაპირდაპირი) უპირატესობის დაწესება და, თით უმეტეს, ეროვნულ უმცირესობათა რაიმე ჩაგვრა ან მათი თანასწორობის შეზღუდვა.

საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა აღიარებს აგრეთვე მის ტერიტორიაზე მოსახლე სხვადასხვა ხალხის უფლებას, საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაესი ორგანოს ნებართვით, გამოიყოს ავტონომიურ სოც. საბჭ. რესპუბლიკად ან ავტონომიურ ოლქად.

საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში ზემოთაღნიშნულ საფუძველზე შედიან: აჭარისტანის ავტონომიური სოც. საბჭ. რესპუბლიკა და სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი. აფხაზეთის სოც. საბჭ. რესპუბლიკა შედის საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში მათ შორის დადებული განსაკუთრებული ხელშეკრულების ძალით.

 

 Статья 9. Социалистическая Советская Республика Грузии, исходя из права равенства граждан, независимо от их расовой или национальной принадлежности, признает совершенно несовместимым с основными законами Республики установление пли допущение каких бы то ни было (прямых или косвенных) преимуществ для отдельных национальностей, а тем более какого бы то ни было угнетения национальных меньшинств или ограничения их равноправия.

Социалистическая Советская Республика Грузии признает также за отдельными населяющими ее территорию народностями право на выделение, с разрешения верховного органа власти Социалистической Советской Республики Грузии, в Aвтономные Социалистические Советские Республики и Автономные области.

В состав Социалистической Советской Республики Грузии, на указанных выше началах, входят Автономная Социалистическая Советская Республика Аджаристана и Автономная область Южной Осетии. Социалистическая Советская Республика Абхазии входит в Социалистическую Советскую Республику Грузии в силу особого между ними договорa.

 

  

10. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სახელმწიფო ენა არის ქართული ენა.

საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მოსახლე ეროვნულ უმცირესობათ მინიჭებული აქვთ თავისუფალი განვითარებისა და მშობლიური ენის ხმარების უფლება როგორც საკუთარ ეროვნულ-კულტურულსა, აგრეთვე სახელმწიფო დაწესებულებებში.

 

Статья 10. Государственным языком Социалистической Советской Республики Грузии является язык грузинский.

Национальным меньшинствам, населяющим территорию Социалистической Советской Республики Грузии, обеспечивается право свободного развития и употребления родного языка как в своих национальнокультурных, так и в государственных учреждениях.

 

  

11. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში ეკლესია ჩამოშორებულია სახელმწიფოსაგან და სკოლა ეკლესიისაგან და რელიგიური, ისევე ანტირელიგიური პროპაგანდის თავისუფლება აღიარებულია ყველა მოქალაქისათვის, იმ პირობით კი, რომ ამ პროპაგანდას არ ჰქონდეს არავითარი პოლიტიკური ან სოციალური მიზანი.

 

Статья 11. В Социалистической Советской Республике Грузии церковь отделена от государства, школа от церкви, и свобода религиозной и антирелигиозной пропаганды признается за всеми гражданами, при условии отрешения этой пропаганды от политических и социальных задач.

 

  

12. მშრომელთათვის აზრთა გამოთქმის ნამდვილი თავისუფლების უზრუნველსაყოფად საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა ანთავისუფლებს ბეჭდვითი სიტყვას კაპიტალისაგან და აძლევს მუშათა კლასს და მშრომელ გლეხობას ყოველგვარ ტეხნიკურ თუ მატერიალურ საშუალებას ბეჭდვითი ნაწარმოების გამოსაცემად და უზრუნველჰყოფს მისი გავრცელების თავისუფლებას რესპუბლიკაში.

 

 Статья 12. В целях обеспечения за трудящимися действительной свободы выражения своих мнений, Социалистическая Советская Республика Грузии, уничтожив зависимость печати от капитала, представляет в распоряжение рабочего класса и трудового крестьянства все технические и материальные средства к изданию произведений печати и обеспечивает свободу распространения их в Республике.

 

  

13. მშრომელთათვის კავშირების და კრებების ნამდვილი თავისუფლების უზრუნველსაყოფად საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა ანიჭებს ყველა მშრომელს თავისუფალი გაერთიანების და ორგანიზაციის უფლებას, აგრეთვე ყოველგვარი ერების, მიტინგის, პროცესიის გამართვის უფლებას და ამ მხრივ უწევს ყოველგვარ დახმარებას და უთმობს მუშათა კლასს და გლეხობას სახალხო კრებების მოსაწყობად ყველა გამოსადეგ სადგომს.

 

Статья 13. В целях обеспечения за трудящимися действительной свободы союзов и собраний Социалистическая Советская Республика Грузии, признавая за всеми трудящимися право на свободное объединение и организацию, а равно на устройство всякого рода собраний, митингов, шествий, оказывает им в этом направлении всяческое содействие и предоставляет в распоряжение рабочего класса и крестьянства все пригодные для устройства народных собраний помещения.

 

  
14. რათა მშრომელთათვის ნამდვილად ხელმისაწდომი იქნეს ცოდნა, საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკას დასახული აქვს მიზნად მისცეს ყველა მშრომელს სრული, ყოველმხრივი და უფასო სწავლა-განათლება.

 

 Статья 14. В целях обеспечения за трудящимися действительного доступа к знанию, Социалистическая Советская Республика Грузии ставит своей задачей предоставить им полное, всестороннее и бесплатное образование.

 

  

15. დიადი მუშურ-გლეხური რევოლიუციის მონაპოვართა დაცვისათვის საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკას რესპუბლიკის ყველა მოქალაქის მოვალეობად მიაჩნია სოციალისტური სამშობლოს დაცვა, რისთვისაც აწესებს საყოველთაო სამხედრო ბეგარას. საპატიო უფლება - სოციალისტური სამშობლოსი და რევოლიუციის იარაღით დაცვა - მინიჭებული აქვს მხოლოდ მშრომელთ, არამშრომელთ კი ეკისრება სხვა სამხედრო მოვალეობის შესრულება.

 

 Статья 15. В целях всемерной охраны завоеваний Великой Рабоче-Крестьянской Революции, Социалистическая Советская Республика Грузии признает обязанностью всех граждан Республики защиту социалистического отечества и устанавливает всеобщую воинскую повинность. Почетное право защищать социалистическое отечество и революцию с оружием в руках предоставляется только трудящимся, на нетрудовые же элементы возлагается отправление иных воинских обязанностей.

 

  

16. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში შრომა შიჩნეულია რესპუბლიკის ყველა მოქალაქის მოვალეობათ.

 

Статья 16. Социалистическая Советская Республика Грузии признает труд обязанностью всех граждан Республики.

 

  

17. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკა თავის ტერიტორიაზე თავშესაფარს აძლევს ყველა უცხოელს, რომელიც დევნილია რევოლიუციის საკეთილოდ მიმართული პოლიტიკური მოღვაწეობისათვის.

 

Статья 17. Социалистическая Советская Республика Грузии предоставляет на своей территории убежище всем иностранцам, подвергшимся преследованию за политическую деятельность в пользу революции.

 

  

18. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზედ მთლად მიწა, ტყე, წყალი, მიწის წიაღი, აგრეთვე ფაბრიკები და ქარხნები, რკინის გზის, წყლისა და საჰაერო ტრანსპორტი და კავშირის დასაჭერი საშუალებანი შეადგენენ მუშათა და გლეხთა სახელშწიფოს ქონებას.

ამ ქონებით სარგებლობისა და მისი ექსჰლოატაციის წესი განისაზღვრება საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირისა, ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკისა და საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კანონმდებლობით იმ კომპეტენციის ფარგლებში, რაც განსაზღვრულია თვითეული მათგანის კონსტიტუციით.

 

 Статья 18. Вся земля, леса, воды и недра, а равно фабрики и заводы, железнодорожный, водный и воздушный транспорт и средства связи составляют на территории Социалистической Советской Республики Грузии достояние рабоче-крестьянского государства.

Порядок пользования этим имуществом и эксплуатация его определяются законодательством Союза Советских Социалистических Республик, Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики и Социалистической Советской Республики Грузии в пределах компетенции каждой из них, определяемой их Конституциями.

 

  

თავი II.
საქართველოს სოციალისცური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთა გამგებლობის საგნები.
 

Глава II
ПРЕДМЕТЫ ВЕДЕНИЯ ВЕРХОВНЫХ ОРГАНОВ ВЛАСТИ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОЙ СОВЕТСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ГРУЗИИ
 

Kapitel II.
Befugnisse des Obersten Sowjets der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
 

19. მარტოოდენ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობის გამგეობას ეკუთვნის:
ა) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციის ძირითადი საფუძვლების დაწესება, შეცვლა და შევსება, აგრეთვე ამ კონსტიტუციის იმ ნაწილობრივი ცვლილებების საბოლოო დამტკიცება, რასაც სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი მიიღებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობებს შუა;
ბ) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის საზღვრების შეცვლის საკითხების გადაწყვეტა იმ წესით, რაც გათვალისწინებულია საბჭ. სოც. რესპუბლ. კავშირის ძირითადი კანონით;
გ) ეროვნული უმცირესობათათვის ავტონომიურ სოც. საბჭ. რესპუბლიკებად და ავტონომიურ ოლქებად გამოყოფის ნების დართვა, ავტონომიურ რესპუბლიკათა კონსტიტუციების და ავტონომიური ოლქების დებულებათა და აგრეთვე მათი შეცვლისა და შევსების საბოლოო დამტკიცება.

 

Статья 19. Исключительному ведению Всегрузинского съезда Советов подлежат:
а) установление, изменение' и дополнение основных начал Конституции Социалистической Советской Республики Грузии, а равно окончательное утверждение частичных изменений этой Конституции, принятых Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом Советов в период между Всегрузинскими съездами Советов;
б) разрешение вопросов об изменении границ Социалистической Советской Республики Грузии в порядке, предусмотренном Основным законом Союза Советских Социалистических Республик;
в) разрешение на выделение национальных меньшинств в Автономные Социалистические Советские Республики и Автономные области, окончательное утверждение Конституций Автономных Республик и Положений об Автономных областях, а равно изменений и дополнений к ним.

 

20. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გამგებლობას ეკუთვნის ყველა საერთო სახელმწიფოებრივი შნიშვნელობის საკითხი, უკეთუ ის საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის ძირითადი კანონით და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციით არ არის შიკუთვნებული საკავშირო და ამიერკავკასიის ფედერატიული ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთა გამგებლობისათვის.

სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გამგებლობას ეკუთვნის:
ა) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის მთელი საშინაო პოლიტიკის და სახალხო მეურნეობის საერთო ხელმძღვანელობა;
ბ) საქართველოს სოც. საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიის საერთო საადმინისტრაციო დაყოფა და აეტონომიურ რესპუბლიკებისა და ოლქების საზღვრების დაწესება.
გ) ავტონომიურ რესპუბლიკათა კონსტიტუციების და ავტონომიური ოლქების დებულებათა, მათ ცვლილებათა და დამატებათა დამტკიცება და აგრეთვე ავტონომიურ რესპუბლიკებსა და ოლქებს შორის, აგრეთვე ამათსა და საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სხვა ორგანოთა შორის დავა-ცილობის გადაწყვეტა;
დ) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზედ, საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კანონმდებლობასთან შეთანხმებით, მთელი სახალხო მეურნეობის და მისი ცალკე დარგების გეგმის დაწესება.
ე) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ბიუჯეტის დამტკიცება და მისი შესრულებისათვის უზენაესი ზედამხედველობა;
ვ) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კანონთა კოდექსების დამტკიცება და აგრეთვე საერთო სარესპუბლიკო კანონმდებლობა ისეთი საკითხების შესახებ, რომელნიც არ ეკუთვნიან საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირისა და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის გამგებლობას;
ზ) საერთო ამნისტიისა და შეწყალების უფლება იმ მოქალაქეთა მიმართ, რომელთაც მსჯავრი დაედოთ საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სამოსამართლო და საადმინისტრაციო ორგანოების მიერ, და აგრეთვე უფლება რესპუბლიკის მოქალაქეთა პოლიტიკურ უფლებათა აღდგენისა;
თ) ავტონომიური სოც. საბჭ. რესპუბლიკების და ავტონომიური ოლქების საბჭოთა ყრილობის და მათი ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტების, აგრეთვე საბჭოთა სამაზრო ყრილობებისა და სამაზრო აღმასრულებელი კომიტეტების დადგენილებათა გაუქმება და შეჩერება, თუ კი ისინი არღვევენ საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციას და სარესპუბლიკო ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა დადგენილებებს;
ი) ყველა ის საკითხი, რაც კი საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის ძირითადი კანონით და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციით არ ეკუთვნის მათ უზენაეს ორგანოთა კომპეტენციას და რასაც სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობა ან სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი თავისი გამგებლობის საგნადა სცნობენ.

 

Статья 20. Ведению Всегрузинского съезда Советов и Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета Советов подлежат все вопросы общегосударственного значения, поскольку они, в силу Основного закона Союза Советских Социалистических Республик и Конституции Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, не отнесены к ведению верховных органов союзной и закавказской федеративной власти. К вопросам, подлежащим ведению Всегрузинского съезда Советов и Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета, относятся:
а) общее руководство всей внутренней политикой и народным хозяйством Социалистической Советской Республики Грузии;
б) общее административное разделение территории Социалистической Советской Республики Грузии и установление границ автономных республик и областей;
в) утверждение Конституций Автономных республик и Положений об Автономных областях, изменений и дополнений к ним, а равно разрешение споров между Автономными республиками и областями, а также между ними и другими органами Социалистической Советской Республики Грузии;
г) установление, в соответствии с законодательством Союза Советских Социалистических Республик и Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, плана всего народного хозяйства и отдельных его отраслей на территории Социалистической Советской Республики Грузии;
д) утверждение бюджета Социалистической Советской Республики Грузии и верховный надзор над исполнением такового;
е) утверждение кодексов законодательства Социалистической Советской Республики Грузии, а равно общереспубликанское законодательство по предметам, не отнесенным к ведению Союза Советских Социалистических Республик и Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики;
ж) право общей амнистии и помилования в отношении граждан, осужденных судебными и административными органами Социалистической Советской Республики Грузии, а равно право реабилитации в политических правах граждан Республики;
з) отмена и приостановление постановлений съездов Советов Автономных Советских Социалистических Республик и Автономных областей и их Центральных Исполнительных Комитетов, а равно уездных съездов Советов и уездных исполнительных комитетов по нарушению Конституции Социалистической Советской Республики Грузии и постановлений высших органов республиканской власти;
и) все вопросы, не отнесенные по Основному закону Союза Советских Социалистических Республик и Конституции Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики к компетенции их верховных органов и которые Всегрузинский съезд Советов или Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет признают подлежащими своему разрешению.

 

  

21. აღნიშნული საკითხების გარდა სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის გამგებლობას ეკუთვნის სხვა საკითხებიც, რომელიც გათვალისწინებულია საბჭ. სოც. რესპ. კავშირის ძირითადი კანონით და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციით და აგრეთვე საერთო საკავშირო და ამიერკავკასიის ფედერატიული კანონმდებლობით.

 

Статья 21. Сверх перечисленных вопросов ведению Всегрузинского съезда Советов и Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета подлежат и другие вопросы, предусмотренные Основным законом Союза Советских Социалистических Республик и Конституцией Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, а также общесоюзным и за кавказским федеративным законодательством.

 

  
22. საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირისა და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის უზენაეს ორგანოთა დადგენილებებს იმ ფარგლებში, რაც განსაზღვრულია საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის ძირითადი კანონით და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლ. კონსტიტუციით, და იმ საკითხების შესახებ, რაც ამ სახელმწიფოებრივ განაერთთა კომპეტენციას ეკუთვნის, სავალდებელო ძალა აქვთ საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. არავითარ სხვა ორგანოს, ამ გამონაკლისს გარეშე, გარდა სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტისა, ხოლო სათანადო შემთხვევაში მისი პრეზიდიუმის ან სახალხო კომისართა საბჭოსი, უფლება არ აქვს საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზედ გამოსცეს საერთო სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საკანონმდებლო აქტები.

 

Статья 22. В пределах, установленных Основным законом Союза Советских Социалистических Республик и Конституцией Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, и по предметам, отнесенным к компетенции этих государственных объединений, на территории Социалистической Советской Республики Грузии имеют обязательную силу постановления верховных органов Союза Советских Социалистических Республик и Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики. За этими исключениями, никакие органы, кроме Всегрузинского съезда Советов и Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета, а в подлежащих случаях его Президиума или Совета Народных Комиссаров, не имеют права издавать законодательные акты общегосударственного значения на территории Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

თავი III.
საბჭოთა ხელისუფლების წყობილემა.
 

Глава III
ОБ УСТРОЙСТВЕ СОВЕТСКОЙ ВЛАСТИ
 

Kapitel III.
Die Gewalten der Sowjets.
 

ა) სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობა.
 

А. О Всегрузинском съезде Советов
 

a) Der Sowjetkongreß der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
23. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობა შესდგება აფხაზეთის.სოც. საბჭ. რესპუბლიკის, აჭარისტანის ავტონომიური რესპუბლიკის და სამხრეთ-ოსეთის ავტონომიური ოლქის საბჭოთა ყრილობების და საბჭოთა სამაზრო ყრილობების წარმომადგენელთაგან იმ ანგარიშით, რომ იქ, სადაც საბჭოებს ირჩევენ მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით, ყოველ 10,000 მცხოვრებზე მოდიოდეს ერთი დეპუტატი, ხოლო იქ, სადაც საბჭოებს ირჩევენ ამომრჩეველთა რიცხვის მიხედვით, ერთი დეპუტატი მოდიოდეს ყოველ 2.000 ამომრჩეველზე.

 

Статья 23. Всегрузинский съезд Советов составляется из представителей съездов Советов Социалистической Советской Республики Абхазии, Автономной Республики Аджаристана, Автономной области Южной Осетии и уездных съездов Советов по расчету: один депутат на каждые 10 000 населения из тех населенных мест, которые избирают Советы но расчету количества населения, и один депутат на каждые 2000 избирателей из тех населенных мест, которые избирают Советы по расчету количества избирателей.

 

  

24. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობა ირჩევს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს თვით ყრილობის მიერვე განსაზღვრულ წევრთა რიცხვისას.

 

Статья 24. Всегрузинский съезд Советов избирает Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет Советов в количестве членов, определяемом съездом Советов.

 

  

25. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობას იწვევს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი წელიწადში ერთხელ.

შენიშვნა. უკეთუ რაიმე საგანგებო გარემოება ხელს შეუშლის დაწესებულ ვადაზე სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობის მოწვევას, სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს უფლება აქვს გადასდოს ყრილობის მოწვევა.

 

 Статья 25. Всегрузинский съезд Советов созывается Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом один раз в год.

Примечание. При чрезвычайных обстоятельствах, препятствующих созыву в срок Всегрузинского съезда Советов, Всегрузинскому Центральному Исполнительному Комитету предоставляется право отсрочки съезда.

 

  

26. სრულიად საქართველოს საბჭოთა საგანგებო ყრილობას იწვეეს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი როგორც საკუთარი თაოსნობით, ისე იმ კუთხის საბჭოთ და საბჭოთა ყრილობების მოთხოვნით, რომლის მცხოვრებთა რიცხვი საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის მოსახლეობის ერთ მესამედზე ნაკლები არ არის, აგრეთვე საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში შემავალ ერთ-ერთ რესპუბლიკის საბჭოთა ყრილობის მოთხოვნით.

 

Статья 26. Чрезвычайный Всегрузинский съезд Советов созывается Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом как по собственному почину, так и по требованию Советов и съездов Советов местностей, насчитывающих не менее одной трети населения Социалистической Советской Республики Грузии, а равно по требованию съезда Советов одной из республик, входящих в состав Социалистической Советской Республики Грузии.

  

ბ) სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი და მისი პრეზიდიუმი.
 

Б. О Всегрузинском Центральном Исполнительном Комитете Советов и его Президиуме
 

b) Das Zentralexekutivkomitee der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
 
27. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი არის საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის უზენაესი საკანონმდებლო, განმკარგულებელი და საკონტროლო ორგანო.

 

 Статья 27. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет является верховным законодательным, распорядительным и контролирующим органом Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

28. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი საკუთრი თაოსნობით გამოსცემს კოდექსებს, დეკრეტებსა და დადგენილებებს და აგრეთვე განიხილავს და დაამტკიცებს სახალხო კომისართ საბჭოს მიერ წარდგენილ კანონპროექტებს.

 

Статья 28. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет издает кодексы, декреты и постановления в порядке собственной инициативы, а также рассматривает и утверждает законопроекты, вносимые Советом Народных Комиссаров.

 

  

29. ყველა დეკრეტი და დადგენილება, რომელიც საზღვრავს საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის პოლიტიკური და ეკონომიური ცხოვრების ზოგად ნორმებს, სახელმწიფო ბიუჯეტი და აგრეთვე ყველა ის აქტი, რაც არსებითად სცვლის რესპუბლიკის სახელმწიფო ორგანოთა პრაქტიკას, განსახილველად და დასამტკიცებლად უნდა წარედგინოს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს.

 

Статья 29. Все декреты и постановления, определяющие общие нормы политической и экономической жизни Социалистической Советской Республики Грузии, государственный бюджет, а равно акты, вносящие существенные изменения в практику государственных органов Республики, должны обязательно восходить на рассмотрение и утверждение Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета.

 

  

30. სრულიად საქართველოს საბჭოთ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი საერთო გეზით წარმართავს საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკის მუშათა და გლეხთა მთავრობის და ხელისუფლების ყველა ორგანოს მოქმედებას, აერთიანებს და ათანხმებს მუშაობას კანონმდებლობისა და მმართველობის დარგში და თვალყურს ადევნებს საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობების დადგენილებათა ცხოვრებაში გატარებას და აგრეთვე საბჭ. სოც. რესპუბლიკების კავშირის და ა/კ. სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთა დადგენილებათა განხორციელებას.

 

 Статья 30. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет дает общее направление деятельности Рабоче-Крестьянского Правительства и всех органов власти Социалистической Советской Республики Грузии, объединяет и согласует работу по законодательству и управлению и наблюдает за проведением в жизнь Конституции Социалистической Советской Республики Грузии, постановлений Всегрузинских съездов Советов, равно постановлений верховных органов власти Союза Советских Социалистических Республик и Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики.

 

  

31. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი პასუხისმგებელია სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობის წინაშე, რომელსაც წარუდგენს თავისი მოქმედების ანგარიშს და მოხსენებას საერთო პოლიტიკისა და საერთო სახელმწიფოებრივი ხასიათის ცალკე საკითხების შესახებ.

 

Статья 31. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет ответствен перед Всегрузинским съездом Советов, которому представляет отчет о своей деятельности и доклады по общей политике и отдельным вопросам общего государственного характерa.

 

  

32. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს იწვევს მორიგ სესიებზე წელიწადში არანაკლებ სამი გზობისა სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის საგანგებო სესიებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცერტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი იწვეეს:
ა) საკუთარი თაოსნობით,
ბ) სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილებით,
გ) სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრთა ერთი მესამედის მოთხოვნით და
დ) საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში შემავალი ერთ-ერთი რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მოთხოვნით.

 

Статья 32. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет созывается на очередные сессии Президиумом Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета не менее трех раз в год. Чрезвычайные сессии Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета созываются:
а) по инициативе Президиума Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета;
б) по определению Совета Народных Комиссаров;
в) по требованию одной трети членов Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета и
г) по требованию Центрального Исполнительного Комитета одной из республик, входящих в состав Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

33. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი ირჩევს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმს და საზღვრავს მის მოქმედების ფარგალს.

 

 Статья 33. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет избирает Президиум Всегрузинского Центрального Комитета и определяет круг деятельности его.

 

  

34. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი აარსებს აგრეთვე სახალხო კომისართა საბჭოს საქართველოს სოც. საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო მმართველობისათვის და სახალხო კომისარიატებს - მმართველობის ცალკე დარგების ხელმძღვაელობისათვის.

 

 Статья 34. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет образует для общего управления Социалистической Советской Республикой Грузии Совет Народных Комиссаров и Народные Комиссариаты для руководства отдельными отраслями управления.

 

  
35. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სესიებს შუა საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უმაღლესი საკანონმდებლო, განმკარგულებელი და საკონტროლო ორგანო არის სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი.

 

Статья 35. В период между сессиями Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета Президиум его является высшим законодательным, распорядительным и контролирующим органом власти Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

36. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სახელით გამოსცემს დეკრეტებს, დადგენილებებს და განკარგულებებს და ამტკიცებს სახალხო კომისართა საბჭოს მიერ მის განსახილველად წარმოდგენილ კანონპროექტებს.

 

 Статья 36. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета издает от имени Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета декреты, постановления и распоряжения и утверждает законопроекты, вносимые на его рассмотрение Советом Народных Комиссаров.

 

  

37. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი თვალყურს ადევნებს საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციის ცხოვრებაში გატარებას და აგრეთვე ხელისუფლების ყველა ორგანოს მიერ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ყველა დადგენილების შესრულებას. იგი არის უმაღლესი ხელმძღვანელი ორგანო როგორც ცენტრში, ისე ადგილზე.

 

 Статья 37. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета наблюдает за проведением в жизнь Конституции Социалистической Советской Республики Грузии и исполнением всех постановлений Всегрузинского съезда Советов и Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета всеми органами власти и является высшим руководящим органом как в центре, так и на местах.

 

  
38. სრულიად საქარათველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი სრულიად საქართველოს საჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სესიებს შუა ნიშნავს, სახალხო კომისართა საბჭოს წარდგენით, სახალხო კომისართ, რომელთაც შემდეგ დასამტკიცებლად წარუდგენს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს, ნიშნავს აგრეთვე სხვა უმაღლესი თანამდებობის პირთ, რომელთა დანიშვნა სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ გათვალისწინებულია კანონით.

 

 Статья 38. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета в период между сессиями Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета назначает, по представлению Совета Народных Комиссаров, народных комиссаров с последующим представлением их на утверждение Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета, а равно других высших должностных лиц, назначение коих Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом предусмотрено законом.

 

  

39. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი განიხილავს თხოვნას შეწყალებისა და პოლიტიკურ უფლებათა აღდგენის შესახებ.

 

 Статья 39. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета рассматривает ходатайства о помиловании и о реабилитации в политических правах.

 

  
40. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმს უფლება აქვს შეაჩეროს და გააუქმოს დადგენილებანი და განკარგულებანი საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოსი, სახალხო კომისრების და რესპუბლიკის ცენტრალურ დაწესებულებათა, ავტონომიურ რესპუბლიკების და ოლქების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტების და სახალხო კომისართა საბჭოებისა და სამაზრო აღმასრულებელ კომიტეტებისა და აგრეთვე შეაჩეროს ავტონომიურ რესპუბლიკებისა და ოლქების და სამაზრო საბჭოების ყრილობათა დადგენილებანი.

 

 Статья 40. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета имеет право приостанавливать и отменять постановления и распоряжения Совета Народных Комиссаров и центральных учреждений республики, Центральных Исполнительных Комитетов и Советов Народных Комиссаров Автономных республик и областей и уездных исполнительных комитетов, а равно приостанавливать постановления съездов . Советов Автономных республик и областей и уездов.

 

  

41. სრულიად საქართეელოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი საბოლოოდ სწყვეტს ხელისუფლების ცენტრალურ და ადგილობრივ ორგანოთა შორის ურთიერთობის ნიადაგზე აღძრულ ყოველგვარ დავას.

 

 Статья 41. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета окончательно разрешает споры, касающиеся взаимоотношений между центральными и местными органами власти.

 

  

42. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი თავისი მოქმედებისათვის პასუხისმგებელია სრულიად საქართველოს საბჭწოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წინაშე.

 

 Статья 42. Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета в деятельности своей ответствен перед Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

გ) საქართველოს სოციალისცური საბჭოთა რესპუბღიკის სახალხო კომისართა საბჭო.
 

В. О Совете Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии.
 

c) Der Rat der Volkskommissare der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
 

43. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭო არის საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის აღმასრულებელი და განმკარგულებელი ორგანო; სახალხო კომისართა საბჭოს ეკუთვნის საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო მმართველობა.

 

 Статья 43. Совет Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии является исполнительным и распорядительным органом Социалистической Советской Республики Грузии. Совету Народных Комиссаров принадлежит общее управление Социалистической Советской Республикой Грузии.

 

  
44. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს აარსებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი შემდეგი შემადგენლობით: სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე, მისი მოადგილენი, სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე და შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, განათლების, ჯანმრთელობის დაცვის, მიწადმოქმედების, სოციალური უზრუნველყოფის, ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისრები. სახალხო კომისართა საბჭოს შემადგენლობაში შედის აგრეთვე ამიერკავკასიის სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის შინა-ვაჭრობის სახალხო კომისარიატის რწმუნებული, რომელიც ამ თანამდებობაზე ინიშნება ამიერკავკასიის ფედერატიული კანონმდებლობის წესით და რომელსაც სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ან მისი პრეზიდიუმის დადგენილებით მინიჭებული აქვს გადამწყვეტი ან სათათბირო ხმის უფლება.

 

 Статья 44. Совет Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии образуется Всегрузинскнм Центральным Исполнительным Комитетом в составе Председателя Совета Народных Комиссаров, Заместителей его, Председателя Высшего Совета Народного Хозяйства и Народных Комиссаров: Внутренних дел, Юстиции, Просвещения, Здравоохранения, Земледелия, Социального обеспечения, Финансов, Труда и Рабоче-Крестьянской инспекции. В состав Совета Народных Комиссаров входят также уполномоченный Народного Комиссариата внутренней торговли Закавказской Социалистической - Федеративной Советской Республики, назначаемый в порядке Щ закавказского федеративного законодательства н имеющий, по постановлению Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета или его Президиума, право решающего или совещательного голоса.

 

  

45. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭო მოქმედებს სახალხო კომისართა საბჭოს დებულების ძალით და, სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცეტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ მინიჭებული უფლების ფარგალში, გამოსცემს დეკრეტებსა და დადგენილებებს, რომელთა ასრულება სავალდებულოა საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის მთელს ტერიტორიაზე.

 

 Статья 45. Совет Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, действуя на основании Положения о Совете Народных Комиссаров, издает, в пределах прав, предоставленных ему Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом, декреты и постановления, обязательные к исполнению на всей территории Социалистической, Советской Республики Грузии.

 

  

46. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოსთან არსდება რესპუბლიკის ეკონომიური საბჭო, რომელიც მოქმედებს განსაკუთრებული დებულების ძალით, და ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის უმაღლესი ეკონომიური საბჭოს საერთო, ხელმძღვანელობით წარმართავს საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ეკონომიურ პოლიტიკას.

 

 Статья 46. При Совете Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии образуется Республиканское Экономическое Совещание, действующее на основах особого о нем положения, как орган, направляющий под общим руководством Высшего Экономического Совета Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики экономическую Политику Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

47. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭო თავისი მოქმედებისათვის პასუხისმგებელია სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის და მისი პრეზიდიუმის წინაშე.

 

 Статья 47. Совет Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии в своей деятельности ответствен перед Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом и его Президиумом.

 

  

დ) საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატები.
 

Г. О Народных Комиссариатах Социалистической Советской Республики Грузи
 

d) Das Polititsche Kommissariat der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
 

48. სახელმწიფოებრივი მმართველობის იმ ცალკე დარგების უმეშვეო ხელმძღვანელობისათვის, რაც საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს გამგებლობას ეკუთვნის, არსდება სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭო და სახალხო კომისარიატები: შინაგან საქმეთა, იუსტიციისა, განათლებისა, ჯანმრთელობის დაცვისა, მიწადმოქმედებისა, სოციალური უზრუნველყოფისა, ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციისა, რომელნიც მოქმედებენ თავ-თავისი განსაკუთრებული დებულების ძალით.

 

Статья 48. Для непосредственного руководства отдельными отраслями государственного управления, входящими в круг ведения Совета Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, образуется Высший Совет Народного Хозяйства и Народные Комиссариаты внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия, социального обеспечения, финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции, действующие на основании особых о них положений.

 

  

49. სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭო და ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატები ემორჩილებიან სრულიად საქართველოს ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს და საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს და ასრულებენ ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოსი და სათანადო სახალხო კომისარიატების დირექტივებს.

 

 Статья 49. Высший Совет Народного Хозяйства и Народные Комиссариаты финансов, труда и рабочекрестьянской инспекции, подчиняясь в своей деятельности Всегрузинскому Центральному Исполнительному Комитету и Совету Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, осуществляют директивы Высшего Совета Народного Хозяйства и соответственных народных комиссариатов Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики.

 

  

50. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატების სათავეში. სდგანან სახალხო კომისრები - საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს წევრნი.

 

 Статья 50. Во главе народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии стоят народные комиссары — члены Совета Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

51. სახალხო კომისარიატების მმართველობისათვის, სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ან მისი პრეზიდიუმის დადგენილებით, შეიძლება სახალხო კომისრებთან, მათი თავმჯდომარეობით, დაარსდეს კოლეგიები, რომელთა წევრებს ნიშნავს სახალხო კომისართა საბჭო.

 

Статья 51. Для управления народными комиссариатами, по постановлению Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета или его Президиума, при народных комиссарах могут образовываться под их председательством коллегии, члены коих назначаются Советом Народных Комиссаров.

 

  

52. სახალხო კომისრებს უფლება აქვთ ერთპიროვნად გადასწყვიტონ ყველა საკითხი, რაც შესაფერ სახალხო კომისარიატის გამგებლობას ეკუთვნის. იმ სახალხო კომისარიატში, სადაც დაარსებულია კოლეგია, სახალხო კომისართა ყველა ერთპიროვანი განკარგულება უნდა აცნობოს კოლეგიას. უკეთუ კოლეგია არ დაეთანხმება კომისრის გადაწყვეტილებას, მას ან მის თითოეულ წევრს შეუძლია ეს გადაწყვეტილება, მისი აღსრულების შეუჩერებლივ, განასაჩივროს საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოში ან სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმში.

 

 Статья 52. Народные комиссары вправе единолично принимать решения по всем вопросам, подлежащим ведению соответствующего народного комиссариата. В тех народных комиссариатах, где учреждены коллегии, о всех единоличных распоряжениях своих народный комиссар доводит до сведения коллегии. В случае несогласия с решением народного комиссара коллегия или отдельные ее члены, не приостанавливая исполнения решения, могут обжаловать его в Совет Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии или в Президиум Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета.

 

  

53. სახალხო კომისრები და სახალხო კომისარიატებთან არსებული კოლეგიები თავისი მოქმედებისათვის პასუხს აგებენ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოსა, სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრაღური აღმასრულებელი კომიტეტისა და მისი პრეზიდიუმის წინაშე.

 

 Статья 53. Народные комиссары и коллегии при народных комиссарах ответственны в своей деятельности перед Советом Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом и его Президиумом.

 

  

54. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატების განკარგულებანი შეიძლება გაუქმებულ იქნენ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის, მისი პრეზიდიუმის და საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს მიერ; სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოსი და ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების განკარგულებანი, უკეთუ ისინი არ არიან დამყარებული სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის, მისი პრეზიდიუმის ან და სახალხო კომისართა საბჭოს ბრძანებაზედ, შეიძლება, გარდა ამისა, გაუქმებულ იქნენ: სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს განკარგულება - ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს მიერ, ხოლო ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების განკარგულებანი კი - ა/კ. სოც. ფედ. საბჭ. რესპუბლიკის სათანადო სახალხო კომისარიატების მიერ იმ პირობით, თუ ეს განკარგულებანი ეწინააღმდეგებიან ამ დაწესებულებათა მიერ მიცემულ დირექტივებს ან საერთო-საკავშირო და ა/კ. საერთო-საფედერაციო კანონმდებლობას.

 

 Статья 54. Распоряжения народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии могут быть отменяемы Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом, его Президиумом и Советом Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии; распоряжения Высшего Совета Народного Хозяйства и Народных Комиссариатов финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции, если они не основаны на предписаниях Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета, его Президиума или Совета Народных Комиссаров, могут быть кроме того отменяемы в отношении Высшего Совета Народного Хозяйства — Высшим Советом Народного Хозяйства Закавказской Социалистической.

Федеративной Советской Республики, а в отношении Народных Комиссариатов финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции — соответственными народными комиссариатами Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, при условии, что распоряжения эти противоречат данным им директивам или общесоюзному и закавказскому федеративному законодательству.

 

  

დ) საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატები.
 

Д. О местных органах власти: уездных съездах Советов, уездных исполнительных комитетах и Советах депутатов и их исполнительных органах.
 

e) Die lokalen Behörden, die Sowjetkongresse der Werktätigen, die Exekutivkomitees und ihre Vorsitzenden, die Deputiertenräte und ihre Exekutivorgane.
 
55. მაზრის ტერიტორიაზე უმაღლესი ხელისუფლება ეკუთვნის მაზრის საბჭოთა ყრილობას, მისი გამგებლობის ფარგლებში, ხოლო სამაზრო ყრილობებს შუა - მაზრის აღმასრულებელ კომიტეტს.

 

Статья 55. Высшей на территории уезда властью в пределах своего ведения является съезд Советов, а в период между уездными съездами — уездный исполнительный комитет.

 

  

56. მაზრის საბჭოთა ყრილობაში მონაწილეობას იღებენ ყველა ამ მაზრის ტერიტორიაზედ არსებულ დეპუტატთა საბჭოს წარმომადგენელნი.

 

 Статья 56. В уездных съездах Советов принимают участие представители всех Советов депутатов, находящихся на территории уезда.

 

  

57. საბჭოთა სამაზრო ყრილობა შესდგება მაზრის ტერიტორიაზე არსებულ საბჭოთა წარმომადგენლებისაგან ისეთი ანგარიშით, რომ იმ ადგილის საბჭოსაგან, სადაც საბჭოს წევრებს ირჩევენ მოსახლეობის საერთო რიცხვის მიხედვით, ყოველ 1000 მცხოვრებზე მოდიოდეს ერთი დეპუტატი, ხოლო იმ ადგილის საბჭოსაგან, სადაც საბჭოს წევრებს ირჩევენ ამომრჩეველთა საერთო რიცხვის მიხედვით - ერთი დეპუტატი მოდიოდეს ყოველ 200 ამომრჩეველზე.

შენიშვნა. იმ ადგილებში, სადაც სასოფლო საბჭოებია მოწყობილი, დეპუტატებს საბჭოთა სამაზრო ყრილობისათვის ირჩევენ საბჭოთა სათემო ყრილობანი.

 

 Статья 57. Уездные съезды Советов составляются из представителей имеющихся на территории уездов Советов, по расчету один депутат на каждые 1000 человек от Советов тех местностей, которые избирают членов Советов в соответствии с общим количеством населения, и один депутат на каждые 200 избирателей от Советов тех местностей, которые избирают членов Советов в соответствии с общим количеством избирателей.

Примечание. В местностях, где учреждены сельские Советы, депутаты на уездный съезд Советов избираются на темских съездах Советов.

 

  

58. საბჭოთა მორიგ ყრილობებს იწვევენ მაზრის არმასრულებელი კომიტეტები წელიწადში ერთხელ. ყრილობებს რიგს გარეშე იწვევენ სათანადო მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტები:
ა) საკუთარი თაოსნობით,
ბ) სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობისა ან სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მოთხოვნით და
გ) ადგილობრივ საბჭოთა მოთხოვნით, სადაც საბჭო ამ მაზრის მოსახლეობის მესამედზედ ნაკლებს არ წარმოადგენს.

 

 Статья 58. Очередные уездные съезды Советов созываются уездными исполнительными комитетами один раз в год. Внеочередные съезды Советов созываются соответствующими уездными исполнительными комитетами:
а) по своему почину,
б) по требованию Всегрузинского съезда Советов или Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета и
в) по требованию местных Советов, представляющих не менее одной трети населения данного уезда.

 

  

59. საბჭოთა სამაზრო ყრილობები ირჩევენ თავის აღმასრულებელ ორგანოებს - მაზრის აღშასრულებელ კომიტეტებს, რომელთა წევრთა რიცხვს საზღვრავს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

 

 Статья 59. Уездные съезды Советов избирают свои исполнительные органы — уездные исполнительные комитеты, число членов которых определяется Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

60. მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტები თავისი მოქმედებისათვის პასუხს აგებენ თავის ამომრჩეველ სამაზრო საბჭოთა ყრილობების წინაშე და ემორჩილებიან სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს, მის პრეზიდიუმს და საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს.

 

 Статья 60. Уездные исполнительные комитеты ответственны перед избравшими их уездными съездами Советов и подчинены в своей деятельности Всегрузинскому Центральному Исполнительному Комитету, его Президиуму и Совету Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

61. მაზრის მმართველობის მიმდინარე მუშაობის ხელმძღვანელობისათვის და ცენტრალური ხელისუფლების დეკრეტებისა და დადგენილებების ცხოვრებაში გასატარებლად, მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტები ირჩევენ პრეზიდიუმებს, რომელნიც აღმასრულებელი კომიტეტის სხდომებს შუა სარგებლობენ აღმასრულებელი კომიტეტის უფლებით და პასუხს აგებენ მის წინაშე თავისი მოქმედებისათვის.

 

 Статья 61. Для руководства текущей работой по управлению уездом и проведению в жизнь декретов и постановлений центральной власти, уездные исполнительные комитеты избирают президиумы, пользующиеся в период между заседаниями исполнительного комитета правами последнего и ответственные перед ним в своей деятельности.

 

  
62. მაზრის ტერიტორიაზე მმართველობის იმ დარგების უმეშვეო გამგებლობისათვის, რაც სამაზრო ხელისუფლების კომპეტენციას შეადგენს, მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტები აარსებენ განყოფილებებს, რომელთა ორგანიზაციას, სტრუქტურას და კომპეტენციას საზღვრავს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცეტნრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

 

Статья 62. Для непосредственного заведывания отдельными отраслями управления на территории уезда, входящими в круг ведения уездной власти, уездные исполнительные комитеты образуют отделы, организация, структура и компетенция коих определяются Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

63. მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტის განყოფილებანი უმეშვეოდ ემორჩილებიან სამაზრო აღმასრულებელ კომიტეტებს და მათ პრეზიდიუმებს და ვალდებულნი არიან არიან შეასრულონ როგორც შესაფერი მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტის და მისი პრეზიდიუმის, აგრეთვე საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სათანადო სახალხო კომისარიატების ყველა ბრძანება და განკარგულება.

 

 Статья 63. Отделы уездного исполнительного комитета, находясь в непосредственном подчинении уездных исполнительных комитетов и их президиумов, обязаны исполнять все предписания и распоряжения как соответствующего уездного исполнительного комитета и его президиума, так и подлежащих народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии.  

64. დეპუტატთა საბჭოები მოეწყობიან: ა) თვითეულ თემში - იმ ანგარიშით, რომ თემის ყველა დასახლებულ პუქტში ყველა 100 მცხოვრებზე მოდიოდეს ერთი დეპუტატი და ბ) ქალაქებში - იმავე ანგარიშით, ტფილისისა, ქუთაისისა და ჭიათურის გარდა, სადაც ერთი დეპუტატი უნდა მოდიოდეს: ტფილისში - 200 ამომრჩეველზე, ქუთაისში - 150 ამომრჩეველზე, ხოლო ჭიათურაში - 50 ამომრჩეველზე.

შენიშვნა 1. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ან მისი პრეზიდიუმის დადგენილებით ერთი თემის რაიონში შეიძლება მოეწყოს რამდენიმე სასოფლო საბჭო. სასოფლო საბჭოს დეპუტატები აირჩევიან იმავე ანგარიშით, რაც დაწესებულია სათემო საბჭოებისათვის. ამ შემთხვევაში მოწვეულ უნდა იქნენ საბჭოთა სათემო ყრილობანი იმავე ანგარიშით - ერთი დეპუტატი ყოველ 100 მცხოვრებზედ.

შენიშვნა 2. მუშათა და გლეხთა წითელი არმიისა და ფლოტის ჯარის ნაწილები იმ ადგილებში, სადაც დანარჩენი მოსახლეობა დეპუტატებს ირჩევს მცხოვრებთა საერთო რიცხვის მიხედვით, ირჩევენ თავის დეპუტატებს საბჭოებში იმ ანგარიშით, რომ ერთი დეპუტატი მოდიოდეს 50 ამომერჩეეელზე. ხოლო იმ ადგილებში, სადაც მოსახლეობა ირჩევს დეპუტატებს ამომრჩეველთა რიცხვის მიხედვით - ირჩევენ დეპუტატებს იმავე ანგარიშით, როგორც დანარჩენი მოსახლეობა.

 

 Статья 64. Советы депутатов образуются:
а) в каждом теми, по расчету один депутат на 100 жителей всех населенных пунктов теми и
б) в городах по тому же расчету, за исключением городов Тифлиса, Кутаиса и Чиатур, где Советы депутатов избираются по расчету: в Тифлисе — один депутат на 200 избирателей, в Кутаисе — один депутат на 150 избирателей, а в Чиатурах — один депутат на 50 избирателей.

Примечание 1. По постановлению Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета или его Президиума, в районе одного теми может быть образовано несколько сельских Советов, по расчету депутатов, установленному для темских Советов. В 'этом случае созываются темские съезды Советов по тому же расчету — один депутат на 100 человек жителей.

Примечание 2. Войсковые части Рабоче-Крестьянской Красной Армии и Флота в тех местностях, где остальное население выбирает депутатов в соответствии с общим числом жителей, избирают своих депутатов в Советы по расчету один депутат на 50 избирателей, а в тех местностях, где население выбирает депутатов в соответствии с числом избирателей — избирают своих депутатов по такому же расчету, как и остальное население.

 

  

65. დეპუტატთა საბჭოების ხელახალი არჩევნები ხდება წელიწადში ერთხელ.

 

Статья 65. Перевыборы Советов депутатов производятся один раз в год.

 

  

66. მიმდინარე მუშაობისათვის სათემო საბჭოები ირჩევენ თემის აღმასრულებელ კომიტეტებს, რომელნიც პასუხს აგებენ სათანადო საბჭოს წინაშე და ემორჩილებიან აგრეთვე სათანადო მაზრის აღმასრულებელ კომიტეტებს. თემის აღმასრულებელ კომიტეტების გამგებლობასა და ორგანიზაციას საზღვრავს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

შენიშვნა. იმ ადგილებში, სადაც სასოფლო საბჭოებია მოწყობილი და სათემო საბჭოთა ყრილობანი იკრიბებიან, თემის აღმასრულებელ კომიტეტებს ირჩევენ სათემო ყრილობანი.

 

 Статья 66. Для текущей работы темские Советы избирают темские исполнительные комитеты, ответственные перед подлежащими Советами, а равно подчиненные в своей деятельности соответствующим уездным исполнительным комитетам. Круг ведения и организация темских исполнительных комитетов определяются Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

Примечание. В тех местностях, где созданы сельские Советы и созываются темские съезды Советов, темские исполнительные комитеты избираются темскими съездами.

 

  

67. ქალაქის და სოფლის საბჭოთა აღმასრულებელ ორგანოებს, მათ ორგანიზაციას და გამგებლობის ფარგალს აწესებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

 

 Статья 67. Исполнительные органы городских и сельских Советов, их организация и круг их ведения устанавливаются Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

68. დეპუტატთა საბჭოებს იწვევენ მათი აღმასრულებელი ორგანოები საკუთარი თაოსნობით ან საბჭოს წევრთა რიცხვის არა ნაკლები ერთი მესამედის მოთხოვნით.

ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოების: საბჭოთა სამაზრო ყრილობების, დეპუტატთა საბჭოების და მათი აღმასრულებელი ორგანოების გამგებლობის საგანს

 

 Статья 68. Советы депутатов созываются их исполнительными органами по собственному почину или по требованию не менее одной трети членов Совета.

 

  
68. შეადგენს:
ა) ღონისძიებანი შესაფერი კუთხის კულტურულ და სამეურნეო განვითარებისათვის;
ბ) ადგილობრივი ბიუჯეტის შედგენა და დამტკიცება;
გ) ხელისუფლების სათანადო უმაღლესი ორგანოების დადგენილებათა ცხოვრებაში გატარება;
დ) გადაწყვეტა საკითხებისა, რომელთაც უწყებული ტერიტორიისათვის ადგილობრივი მნიშვნელობა აქეთ;
ე) შესაფერი ტერიტორიის ფარგლებში საბჭოთა მოღვაწეობის გაერთიანება;
ვ) შესაფერი ტერიტორიის ფარგლებში რევოლიუციონური კანონიერების უზრუნველყოფა;
ზ) შესაფერ ტერიტორიაზედ სახელმწიფოებრივი წესრიგის და საზოგადოებრივი უშიშროების დაცვა;
თ) საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საკითხების განხილვა როგორც საკუთარი თაოსნობით, ისე ხელისუფლების ზემდგომი ორგანოების წინადადებით.

 

 Статья 69. Местные органы власти (уездные съезды Советов, Советы депутатов и их исполнительные органы) предметом ведения своего имеют:
а) принятие мер к культурному и хозяйственному развитию соответствующей местности;
б) составление и утверждение местных бюджетов;
в) проведение в жизнь постановлений подлежащих высших органов власти;
г) разрешение вопросов, имеющих местное для данной территории значение;
д) объединение советской деятельности в пределах соответствующей территории;
е) обеспечение в пределах соответствующей территории революционной законности;
ж) охрану государственного порядка и общественной безопасности на соответствующей территории;
з) обсуждение вопросов общегосударственного значения как по собственному почину, так и по предложению вышестоящих органов власти.

 

  

70. საბჭოთა სამაზრო ყრილობანი და მაზრის აღმასრულებელი კომიტეტები კონტროლს უწევენ ადგილობრივ საბჭოთა და მათ აღმასრულებელ ორგანოთა მოქმედებას.

 

Статья 70. Уездные съезды Советов и уездные исполнительные комитеты осуществляют контроль над деятельностью местных Советов и их исполнительных органов.

 

  

71. მაზრის აღმასრულებელ კომიტეტებს შეუძლიანთ თავის პასუხისმგებლობით შეაჩერონ საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისარიატების განკარგულებათა ცხოვრებაში გატარება მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ განსაზღვრული წესით.

 

 Статья 71. Уездные исполнительные комитеты вправе приостанавливать, под своей ответственностью, проведение в жизнь распоряжений народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии лишь в исключительных случаях и в порядке, определяемом Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

ვ) სასამართლო და საპროკურორო ზედამხედველობა.
 

Е. О суде и прокурорском надзоре
 

f) Die Gerichtsbarkeit und die Staatsanwaltschaft.

72. მუშათა და გლეხთა სახელმწიფოსი და მშრომელთა სამართლებრივი დაცვისათვის, საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისა და რევოლიუციონური კანონიერების განმტკიცებისათვის და აგრეთვე იმისათვის, რომ ნამდვილად უზრუნველყოფილ იქნეს სახელმწიფოსი და მშრომელთა სამეურნეო ინტერესები, საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკაში მოქმედებს ერთიანი სახალხო სასამართლო და მასთან არსებული საპროკურორო ზედამხედველობა. სახალხო სასამართლო მოწყობილია საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის მიერ დადგენილ საფუძველზედ და მოქმედობს იმ საპროცესო წესით, რომლის ძირითად საფუძველს საზღვრავს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი.

 

 Статья 72. В целях правовой защиты рабоче-крестьянского государства и трудящихся, укрепления революционной законности и охраны общественного порядка, а равно в целях действительного обеспечения хозяйственных интересов государства и трудовых масс, в Социалистической Советской Республике Грузии действует единый народный суд с состоящим при нем прокурорским надзором, организуемый на основах, устанавливаемых Союзом Социалистических Советских Республик, и функционирующий по процессуальным правилам, основные начала коих определяются Союзом Социалистических Советских Республик.

 

  

73. სამოსამართლო ორგანოები და საპროკურორო ზედამხედველობა ხელმძღვანელობენ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სამოქალაქო და სისხლის სამართლის კანონმდებლობით, რომლის საფუძვლები დადგენილია საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის მიერ, და საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მომქმედი კანონებით, ხოლო იმ შემთხვევაში, უკეთუ კანონი არ არსებობს ან სრული არ არის, სასამართლო და საპროკურორო ზედამხედეელობა ხელმძღვანელობენ საბჭოთა კანონმდებლობის საერთო აზრით და მუშათა და გლეხთა სახელმწიფოს ინტერესებით.

 

 Статья 73. Судебные органы и прокурорский надзор руководствуются гражданским и уголовным законодательством Социалистической Советской Республики Грузии, построенным на основах, устанавливаемых Союзом Советских Социалистических Республик и действующими на территории Социалистической Советской Республики Грузии законами, в случае же отсутствия или неполноты таковых, общим духом советского законодательства и интересами рабоче-крестьянского государства.

 

  

თავი IV.
ავტონომიური სოციალისცური საბჭოთა. რესპუბლიკები და ოლქები.
 

Глава IV
ОБ АВТОНОМНЫХ СОЦИАЛИСТИЧЕСКИХ СОВЕТСКИХ РЕСПУБЛИКАХ И ОБЛАСТЯХ
 

Kapitel IV.
Autonome Sozialistische Sowjetrepubliken und Bezirke.
 

74. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკებისა და ოლქების ცენტრალური და ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოები მოწყობილია ამ კონსტიტუციის საფუძვლების მიხედვით.

 

Статья 74. Центральные и местные органы власти Автономных Социалистических Советских Республик и областей организуются на основах настоящей Конституции.

 

  

75. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების კონსტიტუციებს და ავტონომიური ოლქების დებულებებს მიიღებენ მათი საბჭოთა ყრილობანი, დასამტკიცებლად წარუდგენენ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს, ხოლო საბოლოოდ დასამტკიცებლად - სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობას.

 

 Статья 75. Конституции Автономных Социалистических Советских Республик и Положения об Автономных областях принимаются их съездами Советов, представляются на утверждение Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета и вносятся на окончательное утверждение Всегрузинского съезда Советов.

 

  

76. ავტონომიური სოციალისტური რესპუბლიკების და ოლქების ტერიტორიის ფარგლებში ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოები არიან მათი საბჭოების ყრილობები, ხოლო ყრილობებს შუა პერიოდში - მათ მიერ არჩეული ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები.

 

Статья 76. Высшими органами власти в пределах территории Автономных Социалистических Республик и областей являются съезды их Советов, а в период между съездами — избираемые ими Центральные Исполнительные Комитеты.

 

  

77. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების და ოლქების ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები თავის წრიდან ირჩევენ პრეზიდიუმებს, რომელნიც ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტების სესიებს შუა არიან ავტონომიური რესპუბლიკის და ოლქის ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოები.

 

 Статья 77. Центральные Исполнительные Комитеты Автономных Социалистических Советских Республик и областей избирают из своей среды Президиумы, которые в период между сессиями Центральных Исполнительных Комитетов являются высшими органами власти на территории данной Автономной республики или области.

 

  

78. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები აარსებენ თავის აღმასრულებელ და განმკარგულებელ ორგანოებს - სახალხო კომისართა საბჭოებს, რომელნიც შესდგებიან თავმჯდომარისაგან, სახალხო მეურნეობის საბჭოს თავმჯდომარისაგან და სახალხო კომისარიატების სათავეში მდგომ შემდეგ კომისართაგან: შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, განათლების, ჯანმრთელობის დაცვის, მიწადმოქმედების და სოციალური უზრუნველყოფისა. სასალხო კომისართა საბჭოს შემადგენლობაში შედიან აგრეთვე საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ფინანსთა სახალხო კომისარიატის, შრომის სახალხო კომისარიატის და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატის რწმუნებულნი.

ავტონომიური რესპუბლიკების სახალხო მეურნეობის საბჭოები ემორჩილებიან სათანადო ავტონომიური რესპუბლიკების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს და სახალხო კომისართა საბჭოებს და ასრულებენ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს დირექტივებს, ფინანსთა, შრომის და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების რწმუნებულნი, როგორც საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სათანადო სახალხო კომისარიატების ორგანოები ავტონომიურ რესპუბლიკებში უმეშვეოდ ემორჩილებიან მათ და თავის მუშაობის ანგარიშს უდგენენ ავტონომიურ რესპუბლიკების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს და სახალხო კომისართა საბჭოებს.

 

 Статья 78. Центральные Исполнительные Комитеты Автономных Социалистических Советских Республик образуют свои исполнительные и распорядительные органы — Советы Народных Комиссаров в составе Председателя, Председателя Совета Народного Хозяйства и следующих Народных Комиссаров, возглавляющих Народные Комиссариаты: внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия и социального обеспечения. В состав Советов Народных Комиссаров входят также уполномоченные Народного Комиссариата финансов, Народного Комиссариата труда и Народного Комиссариата рабоче-крестьянской инспекции Социалистической Советской Республики Грузии.

Советы Народного Хозяйства Автономных республик, подчиняясь в своей деятельности Центральным Исполнительным Комитетам и Советам Народных Комиссаров соответствующих Автономных республик, осуществляют директивы Высшего Совета Народного Хозяйства Социалистической Советской Республики Грузии. Уполномоченные Народного Комиссариата финансов, Народного Комиссариата труда и Народного Комиссариата рабоче-крестьянской инспекции, являясь органами подлежащих народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии в Автономных республиках, непосредственно им подчиненными, отчитываются в своей деятельности перед Центральными Исполнительными Комитетами и Советами Народных Комиссаров Автономных Республик.

  

79. ავტონომიური ოლქების ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები სახალხო კომისართა საბჭოებს არ შეადგენენ და ოლქის მმართველობას ხელმძღვანელობენ სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოსი და შემდეგი სახალხო კომისრების მეშვეობით, რომელნიც სათავეში უდგანან სახალხო კომისარიატებს: შინაგან საქმეთა, იუსტიციისა, განათლებისა, ჯანმრთელობის დაცვისა, მიწადმოქმედების და სოციალური უზრუნველყოფისა. ფინანსთა, შრომისა და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების ორგანოები ავტონომიურ ოლქებში არიან საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხსენებული სახალხო კომისარიატების რწმუნებულნი. ავტონომიური ოლქების სახალხო მეურნეობის საბჭოები უმეშვეოდ ემორჩილებიან საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის უმაღლეს საბჭოს და უკანასკნელის ღონისძიებას და განკარგულებას ანხორციელებენ თავისი ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტების მეშვეობით; ფინანსთა, შრომის და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების რწშუნებულნი უმეშვეოდ ემორჩილებიან საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სათანადო ცენტრალურ ორგანოებს და თავისი შუშაობის ანგარიშს უდგენენ ავტონომიური ოლქების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს.

 

 Статья 79. Центральные Исполнительные Комитеты Автономных областей, не образуя Советов Народных Комиссаров, руководят управлением области через Совет Народного Хозяйства и Народных Комиссаров, возглавляющих Народные Комиссариаты: внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия и социального обеспечения. Органами Народных Комиссариатов финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции в Автономных областях являются уполномоченные названных народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии. Советы Народного Хозяйства Автономных областей находятся в непосредственном подчинении Высшего Совета Народного Хозяйства Социалистической Советской Республики Грузии и проводят в жизнь распоряжения и мероприятия последних через свои Центральные Исполнительные Комитеты; уполномоченные Народных Комиссариатов финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции, находясь в непосредственном подчинении соответствующих центральных органов Социалистической Советской Республики Грузии, отчитываются в своей деятельности перед Центральными Исполнительными Комитетами Автономных областей.

 

  

80. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების და ოლქების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს უფლება აქვთ, ადგილობრივი პირობების მიხედვით, შეამცირონ ამ კონსტიტუციის 77 და 78 შუხლით გათვალისწინებული სახალხო კომისარიატთა რაოდენობა.

 

 Статья 80. В зависимости от местных условий Центральные Исполнительные Комитеты Автономных Социалистических Советских Республик и областей имеют право сократить количество народных комиссариатов, предусмотренное ст. ст. 78 и 79 настоящей Конституции.

 

  

81. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთა მიერ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის მთელს ტერიტორიაზე გასავრცელებლად გამოცემულ კოდექსებს, დეკრეტებს და დადგენილებებს სავალდებულო ძალა აქვთ ავტონომიური რესპუბლიკების და ოლქების ტერიტორიაზე.

 

 Статья 81. Изданные с распространением действия на территории всей Социалистической Советской Республики Грузии кодексы, декреты и постановления верховных органов власти Социалистической Советской Республики Грузии имеют обязательную силу на территории Автономных республик и областей.

 

  

82. ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს უფლება აქვთ სახელმწიფოებრივი მმართველობის იმ დარგში, რასაც ავტონომიურად განაგებენ, და საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის იმ კანონმდებლობის განსავითარებლად, რაც საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება, გამოსცენ საკანონმდებლო აქტები, რომელთაც სავალდებულო ძალა აქვთ ამ რესპუბლიკების ტერიტორიაზე.

შენიშვნა. ავტონომიური ოლქების ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტებს უფლება აქვთ გამოსცენ დადგენილებანი ამ მუხლით აღნიშნულ ფარგლებში, რომელთაც ავტონომიური ოლქების ტერიტორიაზე სავალდებულო ძალა აქვთ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ან მისი პრეზიდიუმის მიერ დამტკიცების შემდეგ.

 

 Статья 82. В вопросах автономного государственного управления и в развитие законодательства Социалистической Советской Республики Грузии, издаваемого с распространением действия на всю территорию последней, Центральные Исполнительные Комитеты Автономных Социалистических Советских Республик издают законодательные акты, имеющие обязательную силу на территории этих республик.

Примечание. Центральные Исполнительные Комитеты Автономных областей издают в указанных в сей статье пределах постановления, имеющие обязательную силу на территории Автономных областей, с последующим утверждением их Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом или его Президиумом.

 

  

თავი V.
მოკავშირე აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკა.
 

Глава V
О ДОГОВОРНОЙ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОЙ СОВЕТСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ АБХАЗИИ
 

Kapitel V.
Die verbündete Sozialistische Sowjetrepublik Abchasien.
 

83. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკა განსაკუთრებული ხელშეკრულების ძალით შედის საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკაში, ხოლო მისი მეშვეობით - ამიერკავკასიის სოციალისტურ ფედერატიულ საბჭოთა რესპუბლიკაში.

 

Статья 83. Социалистическая Советская Республика Абхазии в силу особого договора входит в Социалистическую Советскую Республику Грузии и через нее в Закавказскую Социалистическую Федеративную Советскую Республику.

 

  
84. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საბჭოთა ყრილობის წარმომადგენელნი მონაწილეობას იღებენ სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობაში. ყრილობაზე გასაგზავნი დეპუტატების რიცხვი განისაზღვრება ამა კონსტიტუციის 23 მუხლით.

 

 Статья 84. В Всегрузинском съезде Советов принимают участие представители съезда Советов Социалистической Советской Республики Абхазии в количестве депутатов, определяемом Ст. 23 настоящей Конституции.

 

  

85. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობა აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის წარმომადგენლებს ირჩევს, თვით ყრილობის მიერ განსაზღვრული რიცხვით, სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენრტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრებად.

 

 Статья 85. Всегрузинский съезд Советов избирает в состав Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета представителей от Социалистической Советской Республики Абхазии в количестве членов, определяемом Всегрузинским съездом Советов.

 

  

86. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საბჭოთა ყრილობა, ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი და მისი პრეზიდიუმი, აგრეთვე აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოები მოეწყობიან აფხაზეთის სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კონსტიტუციის საფუძველთა მიხედვით.

 

Статья 86. Съезд Советов Социалистической. Советской Республики Абхазии, Центральный Исполнительный Комитет и его Президиум, а равно местные органы власти Социалистической Советской Республики Абхазии организуются на основах Конституции Социалистической Советской Республики Абхазии.

 

  

87. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ დაარსებული სახალხო კომისართა საბჭო შესდგება თავმჯდომარისაგან, სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარისაგან და სახალხო კომისართაგან, რომელნიც სათავეში უდგანან სახალხო კომისარიატებს: შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, განათლების, ჯანმრთელობის დაცვის, მიწადმოქმედების და სოციალური უზრუნველყოფის. სახალხო კომისართა საბჭოს შემადგენლობაში შედიან აგრეთვე საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ფინანსთა, შრომის და მუშათა-გლეხთა.ინსპექციის სახალხო კომისარიატების რწმუნებულნი, რომელთაც აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის დადგენიელებით მიენიჭებათ გადამწყვეტი ან სათათბირო ხმის უფლება.

შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, განათლების, ჯანმრთელობის დაცვის, მიწადმოქმედების და სოციალური უზრენველყოფის სახალხო კომისარიატები მოქმედებენ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სათანადო სახალხო კომისარიატებისაგან დამოუკიდებლად, ხოლო აწვდიან ერთმანეთს ცნობებს თავ-თავისი მუშაობის შესახებ.

სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭო თავის მოქშედებაში ემორჩილება აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს და სახალხო კომისართა საბჭოს და ანხორციელებს საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს დირექტივებს.

ფინანსთა, შროშის და მუშათა და გლეხთა ინსპექციის სახალხო კომისარიატების რწმუნებულნი არიან საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სათანადო სახალხო კომისარიატების ორგანოები, უშუალოდ ემორჩილებიან მათ, ხოლო თავის მეშაობის ანგარიშს უდგენენ აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს და სახალხო კომისართა საბჭოს.

 

 Статья. 87. Образуемый Центральным Исполнительным Комитетом Социалистической Советской Республики Абхазии Совет Народных Комиссаров состоит из Председателя, Председателя Высшего Совета Народного Хозяйства и Народных Комиссаров, возглавляющих Народные Комиссариаты внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия и социального обеспечения. В состав Совета Народных Комиссаров входят также с правом решающего или совещательного голоса, по постановлению Центрального Исполнительного Комитета Социалистической Советской Республики Абхазии, Уполномоченные Народных Комиссариатов- финансов, труда и Рабоче-Крестьянской инспекции Социалистической Советской Республики Грузии.

Народные Комиссариаты внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия и социального обеспечения действуют самостоятельно и независимо от соответственных народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии, но взаимно информируют друг друга о своей работе.

Высший Совет Народного Хозяйства, подчиняясь Центральному Исполнительному Комитету и Совету Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Абхазии, осуществляет в своей деятельности директивы Высшего Совета Народного Хозяйства Социалистической Советской Республики Грузии.

Уполномоченные Народных Комиссариатов финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции, являясь органами подлежащих народных комиссариатов Социалистической Советской Республики Грузии, непосредственно им подчиненными, отчитываются в своей деятельности перед Центральным Исполнительным Комитетом и Советом Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Абхазии.

 

  

88. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთ უფლება აქვთ სახელმწიფოებრივი მმართველობის იმ დარგში, რაც არ არის გაერთიანებული (შინაგან საქმეთა, იუსტიციის, განათლების, ჯანმრთელობის დაცვის, შიწათმოქმედების და სოციალური უზრუნველყოფის) დამოუკიდებლად გამოსცენ საკანონმდებლო აქტები, რომელთაც სავალდებულო ძალა აქვთ აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.

სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ საქართველოს სოც. საბჭოთა რესპუბლიკის მთელს ტერიტორიაზე გასავრცელებლად გამოცემულ კოდექსებს, დეკრეტებს და დადგენილებებს სავალდებულო ძალა აქვთ აფხაზეთის სოციალისტუთი საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტოთიაზე, ამასთან აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთ უფლება აქვთ აღნიშნული აქტების განსავითარებლად და შესავსებად გამოსცენ საკანონმდებლო აქტები, რომელთაც სავალდებულო ძალა აქვთ აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტოოიაზე.

 

 Статья 88. В вопросах необъединенного государственного управления (внутренних дел, юстиции, просвещения, здравоохранения, земледелия и социального обеспечения) верховные органы власти Социалистической Советской Республики Абхазии самостоятельно издают законодательные акты, имеющие обязательную силу на территории этой Республики.

Кодексы, декреты и постановления, принятые Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом с распространением их действия на всю территорию Социалистической Советской Республики Грузии, имеют обязательную силу на территории Социалистической Советской Республики Абхазии, причем верховные органы власти Социалистической Советской Республики Абхазии в развитие и дополнение этих актов могут издавать законодательные акты, имеющие обязательную силу на территории Социалистической Советской Республики Абхазии.

 

89. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის, მისი პრეზიდიუმის და სახალხო კომისართა საბჭოს ყველა დადგენილებას და განკარგულებას, რაც კი საერთო (მუშათა და გლეხთა ინსპექციის, შრომის და ფინანსების) და გაერთიანებული (სახალხო მეურნეობის) სახელმწიფოებრივი მმართველობის საკითხებს ეხება, აფხაზეთის სოციალისტური საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე სავალდებულო ძალა აქვთ; ამასთან აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ხელისუფლების უზენაეს ორგანოთ უფლება აქვთ გაერთიანებული სახელმწიფოებრივი მმართველობის დარგში, საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის კანონმდებლობის განსავითარებლად, გამოსცენ საკანონმდებლო აქტები, რომელთაც სავალდებულო ძალა აქვთ აფხაზეთის სოც. საბჭ. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.

 

 Статья 89. В вопросах государственного управления общего (финансов, труда и рабоче-крестьянской инспекции) и объединенного (народного хозяйства) на территории Социалистической Советской Республики Абхазии имеют обязательную силу все постановления и распоряжения Всегрузинского Центрального Исполнительного Комитета, его Президиума и Совета Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, причем в вопросах объединенного государственного управления верховные органы власти Социалистической Советской Республики Абхазии имеют право издавать, в развитие законодательства Социалистической Советской Республики Грузии, законодательные акты, имеющие обязательную силу на территории Социалистической Советской Республики Абхазии.

 

  

90. სრულიად საქართველოს საბჭოთა ყრილობას და სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს უფლება აქვთ გააუქმონ აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საბჭოთა ყრილობის, ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის და სახალხო კომისართა საბჭოს ყველა ის დადგენილება, რაც კი ეწინააღმდეგება ამ კონსტიტუციას.

 

 Статья 90. Всегрузинскому съезду Советов и Всегрузинскому Центральному Исполнительному Комитету принадлежит право отмены постановлений съезда Советов, Центрального Исполнительного Комитета и Совета Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Абхазии, противоречащих настоящей Конституции.

 

  

91. აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ბიუჯეტი მის შემდეგ, როდესაც მას დაამტკიცებს ამ რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი, შემადგენელ ნაწილად შედის საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო-სახელმწიფო ბიუჯეტში, რომელიც მტკიცდება ამა კონსტიტუციის 94 მუხლის წესისამებრ.

აფხაზეთის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ყველა ადგილობრივი შემოსავალ-გასავალი ერთიანდება ადგილობრივ ბიუჯეტად საერთო-საკავშირო და ამიერკავკასიის საფედარაციო ძირითადი კანონმდებლობის წესით.

 

 Статья 91. Бюджет Социалистической Советской Республики Абхазии по утверждении его Центральным Исполнительным Комитетом Социалистической Советской Республики Абхазии, входит составной частью в общегосударственный бюджет Социалистической Советской Республики Грузии, утверждаемый в порядке ст. 103 настоящей Конституции.

Все местные доходы и расходы на территории Социалистической Советской Республики Абхазии объединяются в местные бюджеты в порядке общесоюзного и закавказского федеративного основного законодательствa.

 

  

თავი VI.
დეპუტატთა საბჭოების არჩევნები.
 

Глава VI
О ВЫБОРАХ в СОВЕТЫ ДЕПУТАТОВ
 

Kapitel VI.
Die Wahlen der Deputierten.
 

ა) აქტიური და პასიური საარჩევნო უფლება.
 

А. Об активном и пассивном избирательном праве
 

a) Aktives und passives Stimmrecht.

92. უფლება აირჩიოს და არჩეულ იქნეს საბჭოში ეკუთვნის, ეროვნებისა, რასისა, ბინადრობისა და სხვ. განურჩევლად, საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ორივე სქესის შემდეგ მოქალაქეთ, რომელთაც არჩევნების დღისათვის 18 წელი შესრულებიათ:
ა) ვინც ცხოვრების სახსარს სარგო და ზოგადo-სასარგებლო შრომით პოულობს და აგრეთვე ვინც შინაურ მეურნეობას ეწევა და ამით შესაძლებლობას აძლევს პირველთ გასწიონ სარგო შრომა;
ბ) მუშათა და გლეხთა წითელ არმიისა და წითელი ფლოტის წითელარმიელთა და წითელფლოტელთ;
გ) ამ მუხლის „ა“ და „ბ“ პუნქტებში ჩამოთვლილ პირთ, რომელთაც მეტად თუ ნაკლებად დაუკარგავთ შროშის უნარი.

შენიშვნა. აქტიურ და პასიურ საარჩევნო უფლებით საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის მოქალაქეებთან თანასწორად სარგებლობენ ის პინრიც, ვინც ამ კონსტიტუციის მე-8 მუხლშია აღნიშნული, თუ ისინი შეეფერებიან ამ მუხლით გათვალისწინებულ პირობებს.

 

Статья 92. Правом избирать й быть избранным в Советы пользуются, независимо от национальности, расы, оседлости -и т. п., следующие обоего пола граждане Социалистической Советской Республики Грузии, которым ко дню выборов исполнилось 18 лет:
а) все добывающие средства к жизни производительным и общеполезным трудом, а также лица, занятые домашним хозяйством, обеспечивающим для первых возможность производительного труда;
б) красноармейцы и краснофлотцы рабоче-крестьянской Красной Армии и Флота;
в) перечисленные в п. «а» и «б» настоящей статьи, потерявшие в какой-либо мере трудоспособность.

Примечание. Активным и пассивным избирательным правом пользуются наравне с гражданами Социалистической Советской Республики Грузии и лица, перечисленные в ст. 8 настоящей Конституции, если они отвечают условиям, предусмотренным настоящей статьей.

 

93. ვერ აირჩევენ და ვერ იქნებიან არჩეულნი, თუნდაც ეკუთვნოდენ მოქალაქეთა ერთ-ერთს 82 მუხლში ჩამოთვლილ კატეგორიას:
ა) ვინც მოგების მიზნით სარგებლობს დაქირავებული შრომით;
ბ) ვინც უშრომოთ მიღებული შემოსავალით ცხოვრობს, როგორიცაა: კაპიტალის სარგებელი, საწარმოს შემოსავალი, ქონების შემოსავალი და სხვ.;
გ) ვინც კერძო ვაჭრობას და აგრეთვე სავაჭრო და საკომერციო შუამავლობას ეწევა;
დ) ბერები და ყველა სარწმუნოებისა და რჯულის რელიგიური კულტების სასულიერო მსახურნი, რომელთათვის კულტის მსახურება პროფესიას წარმოადგენს;
ე) ვინც მსახურობდა მეფის მთავრობასთან პოლიციასა და ჟანდარმთა ცალკე კორპუსში და დამცველ განყოფილებაში და საქართველოს მენშევიკურ მთავრობასთან შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო რაზმში, რუსეთში ყოფილ მეფის საგვარეულოს წევრი, აგრეთვე ის პირნიც, ვინც ხელმძღვანელობას უწევდნენ პოლიციას, ჟანდარმერიას და დამსჯელ ორგანოებს;
ვ) ვისაც სისხლის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით გადაწყვეტილი აქვს სასჯელი, რომელსაც თან სდევს უფლებათა შეზღუდვა, სასამართლოს განაჩენით დადგენილ ვადამდე;
ზ) ვინც დადგენილი წესისამებრ ცნობილია სულითავადმყოფად ან შეშლილად.

 

 Статья 93. Не избирают и не могут быть избранными в Советы, хотя бы они и входили в одну из перечисленных в ст. 92 категорий граждан:
а) лица, прибегающие к наемному труду с целью извлечения прибыли;
б) лица, живущие на нетрудовой доход, как-то: проценты с капитала, доход с предприятий, поступления с имущества и т. п.;
в) лица, занимающиеся частной торговлей, а равно торговым и коммерческим посредничеством;
г) монахи и духовные служители религиозных культов всех исповеданий и толков, для которых это занятие является профессией;
д) лица, состоявшие на службе в полиции, отдельном корпусе жандармов и охранных отделениях при царском правительстве и в особом отряде министерства внутренних дел при меньшевистском правительстве Грузии; члены царствовавшего в России дома, а также лица, руководившие деятельностью полиции, жандармерии и карательных органов;
е) лица, осужденные вступившим в законную силу приговором уголовного суда к наказанию, сопряженному с поражением в правах, на срок, установленный судебным приговором;
ж) лица, признанные в установленном порядке душевнобольными или умалишенными.

 

  

ბ) არჩევნების წარმოება.
 

Б. О производстве выборо
 

b) Wahlen.

94. არჩევნები სწარმოებს ადგილობრივ საბჭოთა ან მათ აღმასრულებელ ორგანოთა მიერ დანიშნულ დღეს.

 

Статья 94. Выборы производятся в дни, установленные местными Советами или их исполнительными органами.

 
95. არჩევნების წარმოების წესს და აგრეთვე არჩევნებში პროფესიონალურ და მუშათა სხვა ორგანიზაციების მონაწილეობას საზღვრავს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი ან მისი პრეზიდიუმი.

 

 Статья 95. Порядок производства выборов, а равно и участие в них профессиональных и иных рабочих организаций, определяются Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом или его Президиумом.

 

  

გ) არჩევნების შემოწმება და გაუქმება და დეპუტატების უკან გაწვევა.
 

В. О проверке и отмене выборов и об отзыве депутатов
 

c) Wahlprüfung, Nachwahl und Abwahl von Deputierten.
96. საბჭოებში არჩევნების სისწორეს ამოწმებენ საარჩევნო კომისიებში, ხოლო საბჭოთა ყრილობისათვის არჩეულ დელეგატების უფლებამოსილობის სისწორეს - ყრილობათა სამანდატო კომისიები.

 

Статья 96. Проверка правильности выборов в Советы производится избирательными комиссиями, а проверка правильности полномочий делегатов, избираемых на съезды Советов — мандатными комиссиями съездов.

 

  

97. უკეთუ ესა თუ ის დეპუტატი არ იქნა დამტკიცებული, საბჭო ნიშნავს ახალ არჩევნებს.

 

 Статья 97. В случае неутверждения того или иного депутата Совет назначает новые выборы.

 

  

98. უკეთუ არჩევნები საერთოდ სწორედ არ იქნა წარმოებული, მათი გაუქმების საკითხს სწყვეტს საბჭოთა ხელისუფლების რიგით უმაღლესი ორგანო. საბჭოთა არჩევნების კასაციისათვის უმაღლესი ორგანო არის სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი ან მისი პრეზიდიუმი.

 

 Статья 98. В случае неправильности выборов в целом, вопрос об отмене выборов разрешается высшим по порядку органом советской власти. Высшим органом по кассации советских выборов является Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет и его Президиум.

 

  

99. ამომრჩევლებს, რომელთაც გაუგზავნიათ დეპუტატი საბჭოში, ყოველ დროს აქვთ უფლება უკან გაიწვიონ იგი და მოახდინონ ახალი არჩევნები.

 

 Статья 99. Избиратели, пославшие в Совет депутата, имеют право во всякое время отозвать его и произвести новые выборы.

 

  

თავი VII.
საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საბიუჯეტო უფლება.
 

Глава VII
О БЮДЖЕТНЫХ ПРАВАХ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОЙ СОВЕТСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ГРУЗИИ
 

Kapitel VII.
Der Haushalt der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien.
 

100. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ყველა სახელმწიფო შემოსავალი და გასავალი, ამ რესპუბლიკაში შემავალი ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ოლქების შემოსავალ-გასავლითურთ, გაერთიანებულია საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო-სახელმწიფო ბიუჯეტად.

 

Статья 100. Все государственные доходы и расходы Социалистической Советской Республики Грузии, включая доходы и расходы входящих в ее состав республик и автономных областей, объединяются в общий государственный бюджет Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

101. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო სახელმწიფო ბიუჯეტი შედის როგორც შემადგენილი ნაწილი ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერატიული საბჭოთა რესპუბლიკის ერთიან სახელმწიფო ბიუჯეტში და უკანასკნელთან ერთად საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის კავშირის ერთიან სახელმწიფო ბიუჯეტში.

 

 Статья 101. Общегосударственный бюджет Социалистической Советской Республики Грузии входит составной частью в единый государственный бюджет Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики, и в составе последнего в единый государственный бюджет Союза Советских Социалистических Республик.

 

  

102. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო სახელმწიფო ბიუჯეტს, საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოში განხილვის შემდეგ, ამტკიცებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი. ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერატიული საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს მეშვეობით ეს ბიუჯეტი წარედგინება ამიერკავკასიის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს - მის მიერ დასამტკიცებელ ამიერკავკასიის სოციალისტური ფედერატიული საბჭოთა რესპუბლიკის ერთიან სახელმწიფო ბიუჯეტში შესატანად.

 

 Статья 102. Общегосударственный бюджет Социалистической Советской Республики Грузии по рассмотрении его Советом Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии утверждается Всегрузинским Центральным Исполни* тельным Комитетом и через Совет Народных Комиссаров Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики вносится в Закавказский Центральный Исполнительный Комитет для включения в утверждаемый им единый государственный бюджет Закавказской Социалистической Федеративной Советской Республики.

 

  

103. საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკაში შემავალ ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ოლქების სახელმწიფო შემოსავალსა და გასავალს განიხილავენ და მიიღებენ ამ რესპუბლიკების და ოლქების ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები, რის შემდეგაც მას განიხილავს საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭო და დაამტკიცებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალერი აღმასრულებელი კომიტეტი, როგორც შემადგენელ ნაწილს საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო-სახელმწიფო ბიუჯეტისას.

 

 Статья 103. Государственные доходы и расходы Автономных республик и областей, входящих в состав Социалистической Советской Республики Грузии, после рассмотрения и принятия их Центральным Исполнительным Комитетом этих республик и областей и рассмотрения Советом Народных Комиссаров Социалистической Советской Республики Грузии, утверждаются Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом, в качестве составных частей общегосударственного бюджета Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

104. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის სახელმწიფო ბიუჯეტის შედგენის, განხილვის, დამტკიცების და შესრულების წესს საზღრავს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი საერთო საკავშირო და ამიერკავკასიის საფედერაციო საბიუჯეტო კანონმდებლობის ფარგლებში.

 

 Статья 104. Всегрузинский Центральный Исполнительный Комитет в пределах бюджетного законодательства, общесоюзного и закавказского федеративного устанавливает порядок составления, рассмотрения, утверждения и исполнения государственного бюджета Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

105. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საერთო-სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლის წყაროები და აგრეთვე გასავალიც, რომელიც მიკუთვნებულია ამ ბიუჯეტზედ, განისაზღვრებიან ამიერკავკასიის კანონმდებლობით საერთო-საკავშირო საბიუჯეტო კანონით დადგენილ ფარგლებში.

 

 Статья 105. Доходные источники общегосударственного бюджета Социалистической Советской Республики Грузии, а равно и расходы, отнесенные на этот бюджет, устанавливаются закавказским федеративным законодательством в пределах, определяемых общесоюзным бюджетным законом.

 

  

106. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ყოველგვარი გადასახადი და გამოსადები წესდება საერთო-საკავშირო კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით.

 

Статья 106. Всякого рода налоги и сборы на территории Социалистической Советской Республики Грузии устанавливаются в порядке, определяемом общесоюзным законодательством.

 

  

107. სახელმწიფო ხაზინიდან არც ერთი ხარჯის გაწევა არ შეიძლება, თუ ამისთვის კრედიტი არ იქნება დაწესებული შემოსავალ-გასავლის სახელმწიფო განრიგებაში, ან თუ ამას საგანგებოდ არ დაადგენენ საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანოები.

 

Статья 107. Ни один расход из средств государственной казны не может быть произведен без установления на него кредита в государственной росписи доходов и расходов или без особого постановления законодательных органов Социалистической Советской Республики Грузии.

 

  

108. საქართველოს სოც. საბჭ. რესპუბლიკის შემოსავალ-გასავლის განრიგებაში შეტანილი ხარჯი გაწეულ უნდა იქნეს ხარჯთაღრიცხვის ფარგლებში და ხმარდებოდეს მარტოოდენ თავის პირდაპირ დანიშნულებას.

 

 Статья 108. Все расходы по росписи Социалистической Советской Республики Грузии расходуются в пределах сметных ассигнований и исключительно по их прямому назначению.

 

  

109. ყველა ადგილობრივი შემოსავალ-გასავალი ერთიანდება ადგილობრივ ბიუჯეტებად საერთო-საკავშირო და ამიერკავკასიის საფედერაციო ძირითადი კანონმდებლობის წესით და აგრეთვე უკანასკნელის განსავითარებლად საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკაში გამოცემული კანონების მიხედვით. ამრიგადვე განისაზღვრება ადგილობრივი ბიუჯეტის შედგენის, განხილვის, დამტკიცების და შესრულების წესიც.

 

 Статья 109. Все местные доходы и расходы объединяются в местные бюджеты в порядке общесоюзного и закавказского федеративного основного законодательства и издаваемых в развитие последнего законодательных актов Социалистической Советской Республики Грузии. В этом же порядке устанавливаются правила составления, рассмотрения, утверждения и исполнения местного бюджета.  

110. იმ ხარჯების დასაფარავად, რაც გაწეულ უნდა იქნეს ადგილობრივ სახსრიდან, ადგილობრივ საშემოსავლო წყაროები - საგადასახადო და არა-საგადასახადო მიეცემათ საერთო-საკავშირო და ამიერკავკასიის საფედერაციო ძირითადი კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით და საქართველოს სოციალისტურ საბჭოთა რესპუბლიკაში მის განსავითარებლად გამოცემულ საკანონმდებლო აქტების მიხედვით.

 

 Статья 110. В порядке, определяемом общесоюзным и закавказским федеративным основным законодательством и издаваемым в развитие его законодательством Социалистической Советской Республики Грузии, для покрытия расходов, отнесенных на местные средства, предоставляются доходные источники по местным бюджетам: налоговые и неналоговые.

 

  

111. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშს ამტკიცებს სრულიად საქართველოს საბჭოთა ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი.

 

 Статья 111. Отчет по исполнению бюджета Социалистической Советской Республики Грузии утверждается Всегрузинским Центральным Исполнительным Комитетом.

 

  

თავი VIII.
საქართველოს სოციალისცური საბჭოთა რესპუბლიკის ღერბი, დროშა და დედაქალაქი.
 

Глава VIII
О ГЕРБЕ. ФЛАГЕ И СТОЛИЦЕ СОЦИАЛИСТИЧЕСКОЙ СОВЕТСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ГРУЗИИ
 

Kapitel VIII.
Die Sozialistische Sowjetrepublik Georgien, ihre Flagge und ihre Hauptstadt.
 

112. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესბუბლიკის ღერბი წარმოადგენს რგვალ წითელ არეს; ზემო ნაწილში გამოსახულია ბრწყინვალე ხუთწვეთიანი ვარსკვლავი, რომლის სხივებიც მიმოფენილია მთელს არეზე; ქვემო ნაწილში თოვლიანი მთაგრეხილი ტრედის ფერისა; მარჯვნით ოქროს თავთავი, მარცხნით - ოქროს ვაზები ყურძნის მტევნებით. ვაზებისა და თავთავების ბოლოები ერთმანეთშია გადახლართული მთაგრეხილის ძირში, არეს ქვემო ნაწილში. შუაგულის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ოქროს ნამგლის და უროს გამოხატულებას, რომლებიც ებჯინებიან ზემოთ მოელვარე ვარსკვლავს, ქვემოდ - მთაგრეხილის მწვერვალს, ხოლო გვერდებზე - თავთავებსა და ვაზებს. არეს გარშემო მოთავსებულია ქართული, რუსული და ფრანგული წარწერა: „პროლეტარებო ყველა ქვეყნისა, შეერთდით“. ღერბი გარშემოვლებულია ქართული სტილის ორნამენტების არშიით.

 

Статья 112. Герб Социалистической Советской Республики Грузии состоит из круглого Красного поля, в верхней части которого изображена светящаяся пятиконечная звезда с простирающимися по всему полю лучами, внизу снежный хребет голубого цвета; на правой стороне золотые колосья и на левой золотые лозы с виноградными гроздьями. Концы колосьев и лоз переплетены между собою у основания хребта, в нижней части поля. Большую часть середины занимают изображения золотого серпа и молота, которые упираются вверху — в светящуюся звезду, внизу — в вершину хребта, а по бокам —в колосья и лозы. Вокруг поля помещена надпись на трех языках — грузинском, русском и французском: «Пролетарии всех стран, соединяйтесь!». Герб окаймлен вокруг узором из орнаментов в грузинском стиле.

 

  

113. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის დროშა შესდგება წითელი ფერის ქსოვილისაგან. მის მარცხენა კუთხეში ზემო ოთხკუთხედში, რომლის მხარეებიც უდრიან ქსოვილის მთელი სიგრძის ერთს მეოთხედს, მოთავსებულია ოქროს ასოებით წარწერა ქართულად „ს. ს. ს. რ.“.

 

 Статья 113. Флаг Социалистической Советской Республики Грузии состоит из полотнища красного цвета; в левом углу его наверху, в квадрате, стороны которого равны четверти всей длины полотнища, помещена надпись на грузинском языке золотыми буквами: «ССРГ».

 

  

114. საქართველოს სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის დედაქალაქი არის ქალაქი ტფილისი.

 

Статья 114. Столицей Социалистической Советской Республики Грузии является город Тифлис.

 

  

Quellen:
Regierung Georgiens
 

Quellen:
yandex.ru (Seite 217)
 

Quellen:
eigene Übersetzung (ohne Gewähr) 
 
    Die zweite Sowjet-Verfassung Georgiens nach 1922.

 

 

© webmaster@verfassungen.net
17. August 2018 - 29. Januar 2019
Home           Zurück         Top