georgisch (Original)

englisch (Übersetzung)

deutsch (eigene Übersetzung ohne Gewähr)

საქართველოს კონსტიტუცია

1921 წლის 21 თებერვალს
 

Constitution of Georgia

February 21, 1921
 

Verfassung der Demokratischen Republik Georgien

vom 21. Februar 1921
 

in Kraft getreten am 6. März 1920.

faktisch aufgehoben, formal suspendiert durch
Besetzung durch "sowjetische" (russische) Truppen unter Mithilfe der nationaltürkischen Regierung im Juni 1921
(lt. offizieller sowjetischer Sicht am 25. Februar 1921).

faktisch ersetzt durch
Verfassung der Sozialistischen Sowjetrepublik Georgien vom 9. März 1922

formal wieder in Kraft gesetzt durch
Beschluß des Militärrates vom 9. April 1992 zur Wiederherstellung der
Verfassung der Demokratischen Republik Georgien von 1921
(nur formal; faktisch Einsetzung besonderer Organe in einer provisorischen Verfassung)

aufgehoben durch
Verfassung vom 24. August 1995 (mit Wirkung vom 24. August 1995)
 

თავი 1. ზოგადი დებულებანი
 

Chapter I. General Basis
 

Kapitel I. Allgemeine Bestimmungen.
 

მუხლი 1. საქართველო არის თავისუფალი, დამოუკიდებელი და განუყოფელი სახელმწიფო. მუდმივი და უცვლელი ფორმა პოლიტიკური წყობილებისა არის დემოკრატიული რესპუბლიკა.

Article 1. Georgia shall be a free, independent, and indivisible State. The permanent and unchangeable form of its political constitution shall be the democratic Republic.

Article 2. The capital of Georgia shall be Tiflis.

Article 4. The flag of Georgian Republic shall be of cherry colour with one black and one white stripe. [The seal of the Georgian Republic shall be the effigy of Georges-Le-Blanc mounted on a horse, surmounted by seven astres.]

Article 6. The territory of the state may neither be ceded, divided, nor sold. The enlargement of the territory or the rectification of the frontiers which may be contested is only possible by virtue of law.

Article 7. The administrative division and the establishment or alteration of the autonomous boundaries can only be established by relevant legistature.

Article 8. The Constitution shall be the supreme law of the state. Any low, any decree, any ordinance, or decision which is in contradiction with the principles or the spirit of the constitution can not be promulgated. All the authorities of the state are to fulfill the constitution and to apply its principles, in the legislative domain as well as in the administration.

Article 9. The laws and decrees passed previous to the constitution shall remain in force if they are not in contradiction to the constitution and its principles.

Article 10. The present Constitution remains in force permanently and uninterruptedly, except in cases provided for in the Constitution itself.

Article 11. After the adoption of the Constitution the Constituent Assembly shall publish it with the signatures of its members.

თავი 2. მოქალაქეობა
 

Chapter II. Citizenship
 

Kapitel II. Staatsbürgerschaft.
 

მუხლი 12. საქართველოს მოქალაქეობა მოიპოვება წარმოშობით, ქორწინებით და ნატურალიზაციით.

Article 12. The Georgian citizenship is acquired by birth, by birth, or by naturalization.

მუხლი 13. საქართველოს მოქალაქეს არ შეუძლია იყოს იმავე დროს სხვა სახელმწიფოს მოქალაქედ.

Article 13. A Georgian citizen can not be at the same time the citizen of any other state.

მუხლი 14. საქართველოს მოქალაქეს შეუძლია უარი განაცხადოს საქართველოს მოქალაქეობაზე მხოლოდ თავის სახელმწიფოებრივ მოვალეობის შესრულების შემდეგ.

Article 14. A Georgian citizen can not renounce his nationality except after having fulfilled all his obligations to the state.

მუხლი 15. მოქალაქეობის მოპოვებისა და დაკარგვის პირობებს დაწვრილებით კანონი განსაზღვრავს.

Article 15. The detailed conditions of acquiring and loss of the citizenship shall be determined by law.

თავი 3. მოქალაქის უფლებანი
 

Chapter III. Rights of Citizens
 

Kapitel III. Bürgerrechte.
 

მუხლი 16. მოქალაქენი კანონის წინაშე ყველანი თანასწორნი არიან.

Article 16. All citizens are equal before the law.

Article 17. There is no distinction of class.

მუხლი 18. ხარისხის მინიჭება გარდა აკადემიურისა აკრძალულია. ორდენი გაუქმებულია. საომარ მოქმედების დროს თავის გამოჩენისათვის შეიძლება მიეცეს წარჩინების ნიშანი.

Article 18. No titles, except degrees of the universities, shall be conferred. Decorations are abolished; distinctive marks may be conferred by reasons of war.

მუხლი 19. სიკვდილით დასჯა გაუქმებულია.

Article 19. Capital punishment is abolished.

მუხლი 20. არ შეიძლება დასჯილ იქნეს ვინმე სხვაფრივ, თუ არ სასამართლოს წესით; გამონაკლისია კანონით განსაზღვრული დისციპლინარული წესი.

Article 20. Nobody can be condemned except by way of the judiciary, with the exception of disciplinary punishments provided for by law.

მუხლი 21. ყოველი მოქალაქე გასამართლებულ უნდა იქნეს საერთო წესით.

Article 21. All citizens are judged by the same form of procedure.

Article 22. Every person enjoys individual inviolability. Nobody can be arrested or deprived of his liberty in any other manner, nor submitted to search except by warrant of court of justice or by the medium of inquiry.

მუხლი 23. ადმინისტრაციას შეუძლია თავისი უფლებით შეიპყროს ვინმე შემდეგ შემთხვევაში:
ა) როცა ბოროტმოქმედს ზედ დანაშაულის ადგილას მიასწრებს;
ბ) როცა დანაშაულის ადგილას დაზარალებული, ან დამსწრე ვინმე ბოროტმომქმედს ხელს დაადებს;
გ) როცა მას, ვიზედაც ეჭვია მიტანილი, რაიმე გასამტყუნებელი ნივთი აღმოაჩნდება, ან როცა მის ტანზე, ან მის ბინაზე დანაშაულის აშკარა ნიშანი და კვალი აღმოჩნდება.

Article 23. The administration can only proceed with the arrest on its own initiative on the following cases:
a) When the guilty person is surprised in the very act
b) When the guilty person is indicted on the place of the crime by the victim or by witness.
c) When any object establishing the guilt of the prisoner is found upon his person, or when incontestable signs or traces of the crime are found upon his person or his domicile.

Article 24. The arrest of culprits by private individuals is lawful when they surprise him in the very act of crime and when there is a cause of fear of escape before the arrival of the agents of the public forces.

Article 26. The court must proceed immediately, in no case later than 24 hours to interrogate the prisoner. After this it may ordain, by written order, either the further detention of the culprit or his immediate release.

მუხლი 27. სასამართლოს სათანადო ორგანოები ვალდებულნი არიან, უკეთუ რაიმე გზით და საშვალებით ემცნოთ, რომ ვინმე ზემოაღნიშნულ წესთა დარღვევითაა შეპყრობილი, დაუყოვნებლივ გამოიძიონ საქმე და წერილობითი ბრძანება გასცენ ან მისი განთავისუფლებისა ან შეპყრობის განგრძობისა.

Article 28. The domicile of a citizen is inviolable, and searches are only authorized in cases provided for by law.

მუხლი 29. კერძო მიწერ-მოწერა ხელშეუხებელია; მისი ამოხმა და გადასინჯვა შეიძლება მხოლოდ სასამართლოს დადგენილებით.

Article 29. Private correspondence is inviolable and can only be seized and examined in pursuance of a judgment of the court.

მუხლი 30. ყოველი მოქალაქე მიმოსვლასა და ბინადრობის არჩევაში სრულიად თავისუფალია; ამ უფლების შეზღუდვა მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით შეიძლება.

Article 30. Every citizen has the right of moving and selecting his own residence; there is no restriction of this right except by order of the court of justice.

Article 31. Every citizen enjoys full liberty of conscience. He can not be prosecuted nor have restrictions brought upon his political or civil rights for reason of his religion or convictions. Everybody has the right to profess his own religion, to change same, or not to have any religious creed. No person has the right to evade his political or civil obligations by calling upon his religion or convictions except in cases provided by law. The actions of a religious character modify in no way the civil rights or position of anybody.

მუხლი 32. ყოველ მოქალაქეს უფლება აქვს სიტყვით, ბეჭდვით ან სხვა რამ ღონისძიებით თავისი აზრები გამოსთქვას და გაავრცელოს მთავრობის წინასწარ ნებადაურთველად. ყოველი დანაშაულისათვის, რომელსაც იგი ასეთ შემთხვევაში ჩაიდენს, პასუხს აგებს მხოლოდ სასამართლოს წინაშე.

Article 32. Every citizen has the right to express his opinions, to propagate them verbal, by the public press, or by any other means without previous authority of the government. In this case he is only responsible to the court of justice for any crime committed.

მუხლი 33. საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეთ უფლება აქვთ მთავრობის ნებადაურთველად შეიკრიბნენ საჯაროდ და უიარაღოდ, როგორც ჭერქვეშ, ისე გარეთ.

Article 33. The citizens of Georgia have the right of public assembly without arms, either indoors or in the open air.

მუხლი 34. თუ კრებამ დანაშაულის ხასიათი მიიღო, ადმინისტრაციას შეუძლია დახუროს იგი.

მუხლი 35. საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს უფლება აქვთ მთავრობის წინასწარ ნებადაურთველად დააარსონ საპროფესიო და სხვა ყოველგვარი კავშირი, თუ მისი მიზანი კანონით არ არის აკრძალული; კავშირის გაუქმება მხოლოდ სასამართლოს დადგენილებით შეიძლება.

Article 35. The citizens of the Georgian Republic have the right to form professional or other societies without previous authority of the government, provided that their object is not forbidden by law. The dissolution of such societies is only possible by order of a court of law.

მუხლი 36. გონებრივი, სავაჭრო და სამეურნეო-სამრეწველო პროფესიის თავისუფალი განვითარება უზრუნველყოფილია რესპუბლიკის კანონებით.

Article 36. The free development of the intellectual professions, commercial, industrial and agricultural pursuits is guarantied by the Republic.

მუხლი 37. პირადი და კოლექტიური პეტიციის უფლება უზრუნველყოფილია.

Article 37. The right of individual or collective petition is assured.

მუხლი 38. მუშათა გაფიცვა თავისუფალია.

Article 38. Workmen have the right to strike.

Article 39. The citizens of both sexes enjoy equal political civil, economical and family rights.

მუხლი 40. ქორწინება ემყარება უფლებრივ თანასწორობასა და ნებაყოფლობას; ქორწინების ფორმასა და წესებს კანონი განსაზღვრავს. ქორწინების გარეშე და ქორწინებაში შობილი უფლებითა და მოვალეობით თანასწორნი არიან. დედას უფლება აქვს იძიოს და დაამტკიცოს, ვინ არის მამა მის მიერ ქორწინების გარეშე შობილისა; აგრეთვე ქორწინების გარეშე შობილს უფლება აქვს იძიოს თავისი მამა.

Article 40. Marriage is based on equal rights and upon mutual consent of husband and wife .The form and rules of marriage are determined by law. Children born in or out of wedlock have the same rights and duties. The mother has the right to seek and prove the paternity of a natural child by way of the courts, and this child by way of the courts, and this child has the same right to seek and prove the paternity.

მუხლი 41. პოლოტიკური დევნილი, რესპუბლიკის ტერიტორიაზე შემოხიზნული, სხვა სახელმწიფოს არ გადაეცემა.

Article 41. No fugitive for political reasons and who takes refugee in this Republic can be extradited.

მუხლი 42. მოქალაქის უფლებათა დარღვევისათვის, როგორც თანამდებობის, ისე კერძო პირი მიეცემა პასუხისგებაში სისხლის სამართლის კანონების თანახმად.

Article 42. All official and private persons guilty of infractions of the above lows aimed at the rights of the citizens will be prosecuted according to the penal code.

Article 43. In case of sedition within the country or in case of war, parliament has the right to suspend temporarily the constitutional guaranties contained in articles 19, 22, 225, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 33, and 38; in case of war the guaranties contained in article 21 may also be suspended, provided the accused be not amenable to justice of a council of war in the military zone. When parliament is not in session the government has the right on its own responsibility to suspend the constitutional guaranties above mentioned. But in this case it is obliged to convoke parliament immediately and to submit its decision.

Article 44. In case of serious epidemics the government has the right to suspend temporarily the constitutional guaranties in articles 22, 25, 26, and 30, in so far as this act is necessary to fight the epidemic.

მუხლი 45. კონსტიტუციაში ჩამოთვლილი გარანტია და უფლება არ უარყოფს სხვა გარანტიასა და უფლებას, რომელიც იქ არ არის მოხსენებული, მაგრამ თავისთავად გამომდინარეობს კონსტიტუციის მიერ აღიარებული პრინციპებისაგან.

Article 45. The rights and guaranties enumerated in the constitution do not exclude other rights and guaranties, although not yet formulated, but nevertheless run along the principles established by the constitution.

თავი 4 .პარლამენტი
 

Chapter IV. Parliament.
 

Kapitel IV. Das Parlament.
 

მუხლი 46. საქართველოს რესპუბლიკის წარმომადგენლობითი ორგანო არის „საქართველოს პარლამენტი“, რომელიც შესდგება საყოველთაო, თანასწორი, პირდაპირი, ფარული და პროპორციული წესისამებრ არჩეულ დეპუტატებისაგან. არჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვს სქესის განურჩევლად ყოველ სრულუფლებიან მოქალაქეს, რომელსაც ოცი წელი შესრულებია. პარლამენტი აირჩევა სამი წლის ვადით.

Article 46. The representative body of the Georgian Republic is the Parliament of Georgia, composed of deputies elected by universal, equal, direct, secret, and proportional voting. Every citizen, without distinction of sex, enjoying all his rights and being over 20 years old has the right to take part in the elections. The parliament is elected for three years.

მუხლი 47. პარლამენტის არჩევნების წესს განსაზღვრავს ცალკე კანონი.

Article 47. The rules of a legislative election are laid down by a special law.

მუხლი 48. პარლამენტის წევრი პასუხისგებაში არ მიეცემა იმ აზრისა და შეხედულებისათვის, რომელსაც გამოსთქვამს თავის მოვალეობის ასრულების დროს. პარლამენტის წევრის პიროვნება ხელშეუხებელია; არ შეიძლება შეპყრობილ ან სამართალში მიცემულ იქნეს იგი, ვიდრე პარლამენტის წევრად ითვლება, თუ თვით პარლამენტმა ამის ნება არ დართო, გამონაკლისია ისეთი შემთხვევა, როცა დანაშაულის ჩადენაზე მიასწრებენ. ეს შემთხვევა დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პარლამენტს; შეპყრობილი ან სამართალში მიცემული პარლამენტის წევრი განთავისუფლებულ უნდა იქნეს, თუ პარლამენტი ამას მოითხოვს.

Article 48. Members of parliament are not held responsible for opinions expressed by them during the term of their office. The person of a member of parliament is inviolable. He can neither be arrested nor indicated without consent of parliament. An exception is made in the case of “flagrante delicto”, which must be brought immediately to the knowledge of parliament. A member arrested or indicated must be released immediately if parliament so desires.

მუხლი 49. პარლამენტის წევრს უფლება აქვს ჩვენება არ მისცეს იმ ფაქტების გამო, რომელიც მას გაანდვეს, როგორც დეპუტატს, ეს უფლება არ ეკარგება მაშინაც, როცა დეპუტატად აღარ ითვლება.

მუხლი 50. პარლამენტის წევრებს მიეცემათ კანონით განსაზღვრული გასამრჯელო.

Article 50. Members of parliament receive an indemnity fixed by law.

მუხლი 51. პარლამენტის წევრობისა, მოხელეობისა და პროფესიის შეუთავსებლობის საკითხს განსაზღვრავს კანონი.

Article 51. The cases of incompatibility between the office of deputy and the exercise of a public office or whatsoever profession shall be determined by law.

მუხლი 52. ხელმწიფება ეკუთვნის მთელს ერს, პარლამენტი ამ კონსტიტუციის ფარგლებში ახორციელებს ერის ხელმწიფებას.

Article 52. The sovereignty belonged to the entire nation. Parliament exercises this sovereignty within the limits fixed by the constitution.

Article 53. Parliament votes on the laws, decrees, and decisions; the manner of their publication shall be fixed by a special law.

მუხლი 54. პარლამენტის უფლებაა:
ა) კანონმდებლობა;
ბ) უმაღლესი გამგებლობა რესპუბლიკის ჯარისა და საზოგადოდ ყოველი შეიარაღებული ძალისა;
გ) ომის გამოცხადება;
დ) დამტკიცება საზავო, სავაჭრო და ამგვარ ხელშეკრულობისა უცხო სახელმწიფოებთან;
ე) ამნისტია;
ვ) ბიუჯეტის დამტკიცება;
ზ) საშინაო და საგარეო სესხის აღება;
ც) თანამდებობის პირთა არჩევა, კონსტიტუციით ან კანონით მისდა მიკუთვნებული, და
თ) საერთო კონტროლი აღმასრულებელი ხელისუფლებისა.

Article 54. The powers of parliament are the following:
a) Legislation.
b) Supreme direction of the army of the Republic and in general of all the armed forces.
c) Declaration of war.
d) Ratification of treaties of peace, commerce, or other treaties with foreign powers.
e) The right of amnesty.
f) Making of the budget.
g) The right to make interior or foreign loans.
h) Appointment of officials as provided by the constitution.
i) General control of the executive power.

მუხლი 55. პარლამენტის სხდომა საჯაროა; მაგრამ პარლამენტს შეუძლია განსაკუთრებული დადგენილებით თავის სხდომა, ან ნაწილი სხდომისა ფარულად გამოაცხადოს.

Article 55. The sessions of parliament are public; but parliament has the right by special decision to hold entire or partial sessions behind closed doors.

მუხლი 56. პარლამენტი თვითონ გაარჩევს თავის წევრთა არჩევნების კანონიერებას და გადასწყვეტს ყოველსავე დავას ამ საგანზე.

Article 56. Parliament decides itself the validity of the election of its members and resolves on all questions relative thereto.

მუხლი 57. პარლამენტი ყოველ საკითხს სწყვეტს ხმის მარტივი უმრავლესობით, თუ რეგლამენტით ან კანონით სხვა წესი არ არის მიღებული.

Article 57. All decisions of parliament are made by a simple majority of votes, unless another modus has been adopted by law or regulation.

მუხლი 58. პარლამენტის გახსნა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, თუ დეპუტატთა საერთო რიცხვის ნახევარზე მეტი გამოცხადდა.

Article 58. The openings of parliamentary sessions necessitate the presence of at least half of the total number of Deputies.

მუხლი 59. პარლამენტის წევრთ უფლება აქვთ მთავრობის მიმართ შეკითხვის შეტანისა და კითხვის მიცემისა. წესი შეკითხვის შეტანისა და კითხვის მიცემისა განისაზღვრება კანონით ან რეგლამენტით.

Article 59. Parliament has the right to interpellate the Government and to question it. Interpellations and questions are subject to rules determined by law or by regulation. Parliament has the right to nominate commissions of inquiry.

მუხლი 60. პარლამენტი თვითონ განსაზღვრავს რეგლამენტს და თავის მოქმედების წესს.

Article 60. The parliament fixes itself by regulating the procedure of its discussions.

მუხლი 61. პარლამენტი იკრიბება ყოველწლივ ნოემბრის პირველ კვირა დღეს. ახალი პარლამენტის არჩევნები ინიშნება შემოდგომაზე, ერთსა და იმავე დროს მთელს რესპუბლიკაში, იმ ვარაუდით, რომ ახლად არჩეული დეპუტატები დაესწრნენ პარლამენტის გახსნას.

Article 61. The annual sessions of the parliament begin on the first Sunday of November. The elections for the renewal of the parliament take place in the autumn, simultaneously in the entire Republic, and in time to permit the newly elected members to be present at the opening of parliament.

მუხლი 62. პარლამენტის მუშაობის დროებით შეწყვეტა შეიძლება მოხდეს მხოლოდ პარლამენტის გადაწყვეტილებით. როცა პარლამენტის მუშაობა შეწყვეტილია, მისი მოწვევის უფლება განსაკუთრებულ შემთხვევისათვის აქვს მთავრობას, ან პარლამენტის პრეზიდიუმს. პარლამენტის შეკრება სავალდებულოა, თუ ამას დეპუტატთა ერთი მეოთხედი მოითხოვს.

Article 62. The operations of the parliament can only be suspended by parliament itself. During the interruptions in the work of the parliament the right to assemble this latter in extraordinary cases belong to the Government or to the bureau of the parliament. The assembly of the parliament is obligatory if one quarter of the number of deputies desires it.

მუხლი 63. ინიციატივის უფლება ეკუთვნის:
ა) პარლამენტის ყოველ წევრს, და
ბ) 5. 000 ამომრჩეველს.

მუხლი 64. თუ ოცდაათი ათასმა ამომრჩეველმა წერილობით მოითხოვა, პარლამენტი ვალდებულია ახლად მიღებული კანონი სარეფერენდუმოთ ხახლს წარუდგინოს. რეფერენდუმის წესს განსაზღვრავს კანონი.

Article 64. Parliament is obliged to submit any new law to a popular referendum if 30.000 electors require it in writing. The rules of referendum are determined by law.

მუხლი 65. პარლამენტი ყოველწლივ ირჩევს პრეზიდიუმს.

თავი 5. აღმასრულებელი ხელისუფლება
 

Chapter V. Executive Power
 

Kapitel V. Die vollziehende Gewalt.
 

Article 66. The executive power belongs to the Government of the Republic.

მუხლი 67. მთავრობას ჰყავს თავმჯდომარე, რომელსაც ირჩევს პარლამენტი ერთი წლის ვადით. ერთი და იგივე პირი შეიძლება არჩეულ იქნეს ზედიზედ მხოლოდ ორჯერ.

Article 67. The President of The Government is elected by the parliament for the period of one year. The same president can only be reselected once.

მუხლი 68. მთავრობის დანარჩენ წევრებს - მინისტრებს იწვევს მთავრობის თავმჯდომარე რესპუბლიკის იმ მოქალაქეთაგან, რომელთაც პარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობის უფლება აქვთ.

Article 68. The other ministers, members of the government are appointed by the President from among the citizens who have the right to take part in parliamentary elections.

მუხლი 69. მთავრობის წევრს არ შეუძლია იმავე დროს რაიმე სხვა თანამდებობა ეჭიროს, ან რომელსამე პროფესიას მისდევდეს; შეუძლია იყოს მხოლოდ პარლამენტის წევრი და ადგილობრივი თვითმმართველობის ხმოსანი.

Article 69. Members of the government may not fill any other office or profession. They may only be members of parliament or of the councils of self-government.

მუხლი 70. მთავრობის თავმჯდომარეს ენიჭება რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობა; იგი ნიშნავს ელჩებს სხვა სახელმწიფოებში და უცხოეთის ელჩები წარმოიგზავნებიან მასთან. განსაკუთრებულ გარემოებაში, უკეთუ მთავრობის დადგენილების გამოტანა დაბრკოლებულია თავმჯდომარეს შეუძლია გამოიწვიოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა მოხსენდეს პარლამენტს. თავმჯდომარე გამოსცემს ბრძანებასა და განკარგულებას კანონის აღსრულებისათვის, მაგრამ უფლება არა აქვს კანონის მოქმედება შეაჩეროს, ან მისი შესრულება დააბრკოლოს. მთავრობის თავმჯდომარეს უფლება აქვს თავის განკარგულებით დანიშნოს რევიზია მართველობის ამა თუ იმ დარგისა, ადგილის ან მოვლენისა კანონში აღნიშნულ წესისამებრ. თავმჯდომარეს არა აქვს არავითარი განსაკუთრებული უფლება იმის გარდა, რაც ამ კონსტიტუციით არის მისდა მიკუთვნებული.

Article 70. The president of the government is the supreme representative of the Republic. He appoints the representatives of Georgia to other powers, and it is to him that the representatives of foreign powers are accredited. In the absence of a government decision which may find itself obstructed, the president may by exceptional right have recourse to the armed forces of the Republic, but he must inform parliament immediately. The ordinances of laws and by-laws relative thereto emanate from the president of the government, who, however does not have the right to arrest the action of the laws or to hinder its execution. The president of the government has the right to order the extraordinary control of republic or local administrations, or the revision of particular cases, according to the rules determined by law. The president has no other rights except those conferred on him by the constitution.

მუხლი 71. მთავრობის თავმჯდომარეს ჰყავს მოადგილე, რომელიც ასრულებს მის მოვალეობას მთავრობაში.

მუხლი 72. მთავრობის საერთო უფლება და მოვალეობაა:
ა) რესპუბლიკის საქმეთა უმაღლესი მართვა-გამგეობა, თანახმად კანონისა;
ბ) თვალ-ყურის დევნა და აღსრულება კონსტიტუციისა და კანონებისა;
გ) წარდგენა პარლამენტის წინაშე თავის კანონპროექტისა, აგრეთვე დასკვნისა იმ კანონპროექტის შესახებ, რომელიც პარლამენტისა ან ხალხის ინიციატივით არის შემოსული;
დ) დაცვა რესპუბლიკის საგარეო ინტერესებისა;
ე) უზრუნველყოფა რესპუბლიკისა გარეშე განსაცდელისაგან და დაცვა მისი დამოუკიდებლობისა;
ვ) ზრუნვა შინაური წესიერებისა და უშიშროების დაცვისათვის: მოულოდნელ შემთხვევაში, თუ საჭიროებამ მოითხოვა მთავრობას უფლება აქვს თავის დადგენილებით გამოიყვანოს შეიარაღებული ძალა ვადით არა უმეტეს 21 დღისა. უკეთუ მეტის ვადით დასჭირდა, პარლამენტიდან უნდა მიიღოს ნებართვა;
ზ) განაგოს ფინანსები, სჭრას ფული თანახმად კანონისა, და ყოველ წლივ წარუდგინოს პარლამენტს შემოსავალ-გასავლის სავარაუდო აღრიცხვა ბიუჯეტი;
ც) ანგარიში აძლიოს პარლამენტს თავის მოქმედებისა და წელიწადში ერთხელ მაინც წარუდგინოს მოხსენება საქართველოს შინაგან და საგარეო მდგომარეობის ესახებ; წარუდგინოს აგრეთვე განსაკუთრებული მოხსენება. უკეთუ პარლამენტმა მოითხოვა, და
თ) შეასრულოს ყოველივე, რაც კანონს ან პარლამენტს მისთვის დაუვალებია.

მუხლი 73. რესპუბლიკის დანარჩენ საქმეთა მართვა-გამგეობა განაწილებულია მთავრობის წევრთა შორის. თვითოეული მათგანი დამოუკიდებლად და პარლამენტის წინაშე საკუთარი პასუხისმგებლობით განაგებს მისთვის მინდობილ უწყებას და უნდა გადადგეს, როცა პარლამენტის პირდაპირი დადგენილებით დაჰკარგავს მის ნდობას. მინისტრს უფლება აქვს პარლამენტში ხმის მიცემისა მხოლოდ მაშინ, როცა დეპუტატად ირიცხება. მთავრობის თავმჯდომარე პასუხისმგებელია პარლამენტის წინაშე საერთო პოლიტიკისათვის, ვალდებულია დაემორჩილოს პარლამენტის დადგენილებას და აასრულოს იგი და ამის მიხედვით, თუ საჭიროა გამოსცვალოს ცალკე მინისტრი ან გარდაქმნას მთელი კაბინეტი.

Article 73. The members of the government share in the directions of the affair of the Republic, which do not depend directly on the president. Each member of the government directs independently, and under sole, personal responsibility to parliament, the department confided to him. He must resign as soon as he loses the confidence of parliament. A minister has only the right to vote in parliament if he is a member. The president of the government is responsible to parliament for the general politics. He is obliged to submit to the decisions of parliament and to execute the same, if necessary to change the ministers or even to re-form the entire cabinet.

მუხლი 74. მთავრობის ყოველ წევრს უფლება აქვს პარლამენტისა და მისი კომისიის სხდომას დაესწროს. თუ მინისტრმა მოითხოვა, პარლამენტი და მისი კომისია ვალდებულია მოუსმინოს, თავის მხრით პარლამენტისა და კომისიის მოთხოვნით მინისტრიც ვალდებულია სხდომაზე გამოცხადდეს და ახსნა-განმარტება მისცეს.

Article 74. Every member of government has the right to be present at the sessions of parliament and at the meetings of special commissions. Parliament, as well as the commissions, is obliged to listen to the minister if he requires it. On his part the minister is also obliged to present himself, if required before parliament or commissions, and to furnish explanations.

მუხლი 75. კონსტიტუციის დარღვევისათვის მთავრობის თავმჯდომარე და მთავრობის წევრები პასუხისმგებელი არიან სასამართლოს წინაშე. მათი პასუხისგებაში მიცემა შეუძლია მხოლოდ პარლამენტს. მათი გასამართლება საერთო წესით სწარმოებს.

Article 75. The president and the government are responsible, under penalties, for any violation of the constitution but only the president may indict these before a court of law. Members of the government are judged as provided for by the common law.

თავი 6. სასამართლო
 

Chapter VI. Justice
 

Kapitel VI. Die Gerichte.
 

მუხლი 76. საქართველოს რესპუბლიკის მთელ ტერიტორიაზე არსებობს ერთი უმაღლესი სასამართლო - სენატი, რომელსაც ირჩევს პარლამენტი. სენატი მოვალეა:
ა) თვალყური ადევნოს კანონის დაცვას, და
ბ) განაგოს სასამართლო ნაწილი, როგორც საკასაციო სასამართლომ.

Article 76. The supreme court of Georgia is the senate elected by parliament and has the following functions:
a) To watch over the strict enforcement of the law.
b) To find out justice in the capacity of a court of cassation.

მუხლი 77. სამოქალაქო, სისხლისა და ადმინისტრაციული სამართლის საქმეთა საწამოებლად არსებობს მუდმივი სასამართლოები. სასამართლოს ორგანიზაცია, იურისდიქცია და კომპეტენცია განისაზღვრება კანონით.

Article 77. Civil and criminal matters and administrative debatable matters belong to the department of permanent tribunals. The organization, jurisdiction, and competence of these tribunals are determined by law.

მუხლი 78. სასამართლო დამოუკიდებელია და მხოლოდ კანონს ემორჩილება. მართლმსაჯულება სწარმოებს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელით.

Article 78. The judiciary power is independent and only obeys the law. Justice is rendered in the name of the democratic Republic of Georgia.

მუხლი 79. სასამართლოს არც ერთი განაჩენი არ შეიძლება გაუქმებულ, შეცვლილ, ან შეჩერებულ იქნეს კანონმდებელი, აღმასრულებელი ან ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

Article 79. The verdicts pronounced by the Tribunals can not be annulled, modified, or suspended by any legislative, administrative, or executive body.

მუხლი 80. სასამართლოს სხდომა საჯაროა; მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში, როდესაც ამას მოითხოვს ზნეობისა და საზოგადო მშვიდობიანობის დაცვის ინტერესი, სხდომა შეიძლება კარდახურულ იქნეს თვით სასამართლოს დადგენილებით.

Article 80. The hearings of the courts are public; in certain cases, where the morale or public security requires it, courts can be held behind closed doors.

მუხლი 81. მძიმე სისხლის სამართლისა, და აგრეთვე, პოლიტიკურის და ბეჭდვითი დანაშაულისათვის არსებობს ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტი.

Article 81. All serious matters belong to the penal jurisdiction, as well as political matters, and offences of the press are submitted to a jury.

მუხლი 82. მოსამართლე აირჩევა ვადით. არჩევის წესი და პირობა, რომელსაც უნდა აკმაყოფილებდეს მსაჯული, კანონით განისაზღვრება.

Article 82. Judges are elected for fixed period. The rules of such elections as well as the conditions to which the judges have to submit are determined by law.

მუხლი 83. არ შეიძლება სასამართლოს წევრის ერთი ადგილიდან მეორეზე გადაყვანა მისი სურვილის წინააღმდეგ, გარეშე სასამართლოს დადგენილებისა თანამდებობიდან მისი დროებით გადაყენება შეიძლება მხოლოდ მაშინ, როცა სასამართლოში ან გამოძიებაში არის მიცემული. სრულიად დათხოვნა კი შეიძლება სასამართლოს განაჩენის ძალით.

Article 83. Expect by determination of the court, judges can not be the object of any change to their wishes. They can only be temporarily dismissed, if they are arraigned by justice or if their case is under consideration. Their definite dismissal can only take place by judgment of the court.

თავი 7. სახელმწიფო ფინანსები
 

Chapter VII. Finances of the State.
 

Kapitel VII. Staatsfinanzen.
 

მუხლი 84. არცერთი სახელმწიფო გადასახადი არ შეიძლება დაწესებულ ან აკრეფილ იქნეს, თუ წინასწარ პარლამენტის მიერ არ იქნა დადასტურებული.

შენიშვნა: ადგილობრივი თვითმმართველობის გადასახადთა დაწესების უფლებას ცალკე კანონი განსაზღვრავს.

Article 84. No tax can be instituted or levied if not previously sanctioned by parliament.

Note: The right bodies of self-government to levy taxes are determined by special laws.

Hinweis: Das Recht zur Erhebung von Steuern durch die gesetzlichen Körperschaften der Selbstverwaltung wird durch ein gesondertes Gesetz geregelt.

მუხლი 85. სახელმწიფო გადასახადისაგან ვერავინ განთავისუფლდება, თუ არ კანონის ძალით.

Article 85. Nobody can be exempted from the taxes of the state if not sanctioned by law.

მუხლი 86. თუ არ კანონის ძალით არავითარი პენსია, ჯილდო და საზოგადოთ ხარჯი არ შეიძლება გაღებულ იქნეს სახელმწიფო ხაზინიდან.

Article 86. No sum for retiring pensions, compensations, or whatsoever expense be deducted from the treasury of the state except conforming to the law.

მუხლი 87. პარლამენტის ნებადაურთველად არ შეიძლება აღებულ იქნეს სახელმწიფო სესხი და ან რაიმე ფინანსური ვალდებულება.

Article 87. No loans of state nor any other financial obligation may be contracted without the authorization of parliament.

მუხლი 88. სახელმწიფოს ყოველი შემოსავალ-გასავალი ბიუჯეტში უნდა იქნეს აღნიშნული. ბიუჯეტი ყოველწლივ უნდა წარედგინოს პარლამენტს დასამტკიცებლად.

Article 88. All revenues and all expenses of the state must appear in the budget. The budget must be presented every year to parliament for its approval.

მუხლი 89. თუ ბიუჯეტის დამტკიცება პარლამენტმა ვერ მოასწრო საანგარიშო წლის დამდეგამდე, მთავრობას უფლება ეძლევა სახელმწიფო ხარჯები ახალი ბიუჯეტის დამტკიცებამდე წინა წლის ბიუჯეტის მიხედვით დაჰფაროს პარლამენტის ნებართვით.

მუხლი 90. ხარჯის გადატანა ბიუჯეტის ერთი პარაგრაფიდან მეორეში არ შეიძლება პარლამენტის ნებადაურთველად.

Article 90. No transfer of expenses of one Chapter of the budget to another may be made without authority of parliament.

თავი 8. სახელმწიფო კონტროლი
 

Chapter VIII. Control of the State.
 

Kapitel VIII. Staatskontrolle.
 

მუხლი 91. სახელმწიფო კონტროლს ექვემდებარება:
ა) სახელმწიფო ბიუჯეტის სისწორით ასრულება;
ბ) სახელმწიფოს ყოველნაირი შემოსავალი და გასავალი;
გ) მთავრობის და სხვა და სხვა უწყების ხარჯთაღრიცხვა და ანგარიში, და
დ) ადგილობრივი თვითმმართველობის ფინანსები კანონის თანახმად.

Article 91. The control of the State is performed as follows:
a) Rigorous execution of the budget of the state.
b) All revenues and expenses of the state.
c) The accounts and balance sheets of the different ministerial departments.
d) The finances of the bodies of the local self-government.

მუხლი 92. სახელმწიფო კონტროლიორს ირჩევს პარლამენტი. იგი არ ითვლება მინისტრთა კაბინეტის წევრად, მაგრამ აღჭურვილია მინისტრის უფლებით და პასუხის მგებელია მხოლოდ პარლამენტის წინაშე. იგი ყოველწლიურად ანგარიშს უდგენს პარლამენტს.

Article 92. The controller of the state is elected by parliament. He is not in the cabinet, but has all rights of a minister of state and is only responsible to parliament. He gives an account of his office every year.

მუხლი 93. კონტროლის ორგანიზაცია და მოქმედების წესი განსაზღვრულია კანონით.

Article 93. The organization of the control and the rules of its application are determined by law.

თავი 9. სახელმწიფო თავდაცვა
 

Chapter IX. National Defense.
 

Kapitel IX. Verteidigung.
 

Article 94. Every citizen is compelled to do military service according to the law.

მუხლი 95. სამხედრო ძალთა დანიშნულება არის დაცვა რესპუბლიკისა და მისი ტერიტორიისა.

მუხლი 96. სამხედრო ბეგარის ვადა და სამხედრო ძალთა ყოველი მოწყობის წესი განისაზღვრება კანონით.

Article 96. The duration of military service and the organization of the forces is determined by law.

მუხლი 97. სამხედრო ბეგარის მოსახდელად გასაწვევ ახალგაზრდათა რაოდენობას ყოველწლივ პარლამენტი ამტკიცებს.

Article 97. The effective force of the recruiting contingent is fixed every year by parliament.

თავი 10. ადგილობრივი თვითმმართველობა
 

Chapter X. Self-Government
 

Kapitel X. Lokale Selbstverwaltung.
 

მუხლი 98. ადგილობრივი თვითმმათველობა არის ამავე დროს ორგანო ადგილობრივი მართველობისა და განაგებს ადგილობრივ გამგეობის კულტურულ განმანათლებელ და სამეურნეო საქმეებს თავის ტერიტორიის ფარგლებში.

Article 98. The institutions of self-government being at the same time local administrative bodies are charged with the direction of economic and educational affairs within the limits of their territory.

მუხლი 99. ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაცია, უფლება-მოვალეობა და მართვა-გამგეობის წესი განისაზღვრება კანონით.

Article 99. The organizations of self-government, its rights and duties as well as the manner of their administration are fixed by law.

მუხლი 100. ადგილობრივ თვითმმართველობას უფლება აქვს გამოსცეს სავალდებულო დადგენილება თანახმად კანონისა.

Article 101. The self-government is elected by secret, proportional, equal, and universal suffrage.

მუხლი 102. ადგილობრივ თვითმმართველობის დადგენილება და განკარგულება შეიძლება გაუქმებულ იქნეს მხოლოდ სასამართლოს წესით.

Article 102. The by-laws and orders of the self-government can only be changed by legal manner.

მუხლი 103. მთავრობის ცენტრალურ ორგანოებს უფლება აქვთ შეარჩიონ ადგილობრივი თვითმმართველობის დადგენილება და განკარგულება, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ხოლო ვალდებულნი არიან საქმე დაუყოვნებლივ სასამართლოს გადასცენ. წესი და პირობა შეჩერებისა განისაზღვრება კანონით.

Article 103. The central bodies of the government have the right to suspend the by-laws and orders of self-government when they are contrary to law, but such matters must immediately be brought before a legal power. The manner and conditions of such suspensions are determined by law.

მუხლი 104. ადგილობრივი თვითმმართველობა მართვა-გამგეობის საქმეში ემორჩილება მთვარობის ცენტრალურ ორგანოებს.

Article 104. The self-government depends on the central bodies of government for the direction of its general administration.

მუხლი 105. იმ საგნებს, რომლის შესახებაც ადგილობრივი თვითმმართველობის დადგენილება დამტკიცებულ უნდა იქნეს ცენტრალურ ხელისუფლების მიერ, განსაზღვრავს კანონი.

Article 105. The cases where the resolutions of self-government must be approved by Government are determined by law.

მუხლი 106. ადგილობრივ თვითმმართველობას ენიჭება საბიუჯეტო უფლება, ცალკე კანონით განსაზღვრული.

Article 106. The institutions of self-government have their own budget according to a special law.

თავი 11. ავტონომიური მმართველობა
 

Chapter XI. Autonomous Administration.
 

Kapitel XI. Autonome Verwaltungen.
 

Article 107. Abkhasie (district of Soukhoum), Georgia Musulmane (district of Batum), and Zakhatala (district of Zakhatala), which are integral parts of the Georgian Republic, enjoy autonomy in the administration of their affairs.

მუხლი 108. წინა მუხლში მოხსენებულ ავტონომიურ მმართველობათა დებულებანი შემუშავებელ იქნება ცალკე კანონით.

Article 108. The statute concerning the autonomy of the districts mentioned in the previous article will be the object of special legislation.

თავი 12. სწავლა-განათლება და სკოლა
 

Chapter XII. Public Institutions and Schools.
 

Kapitel XII. Bildung und Lehre.
 

მუხლი 109. ხელოვნება, მეცნიერება და მათი სწავლება თავისუფალია: სახელმწიფოს მოვალეობაა მფარველობა გაუწიოს და ხელი შეუწყოს მათ განვითარებას.

Article 109. The arts and sciences and their institutions are free, and it is the duty of the State to protect them and to help in their development.

მუხლი 110. პირველდაწყებითი სწავლა საყოველთაო, უსასყიდლო და სავალდებულოა. საზოგადო სკოლების სისტემა ერთს ორგანულ მთლიანობას წარმოადგენს, სადაც პირველდაწყებითი სკოლა საფუძველია საშუალო და უმაღლესი სკოლისა.

სწავლა-განათლება ყველა საფეხურის სკოლებში საეროა.

Article 110. Elementary instruction is gratuitous, general, and obligatory. The scholastic system is an organic whole where primary education serves as basis for secondary and for superior teaching.

The teaching is in all its aspects laical.

Die Lehre ist in allen ihren Aspekten laizistisch.

მუხლი 111. სახელმწიფო მიზნად ისახავს: პირველდაწყებით სკოლაში უღარიბეს ბავშვებს საზრდო, ჩასაცმელ-დასახური და სასწავლო ნივთები უფასოდ მიეცეს. ამ მიზნით განსახორციელებლად სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობანი თავის შემოსავლის ერთ ნაწილს გადასდებენ ყოველ წლიურად.

Article 111. The state must see to it that indigent children have free schooling food, clothing and school materials. The government and the bodies of self-government must set aside yearly from their resourced a certain sum for the defrayal of these expenses.

მუხლი 112. კერძო თაოსნობით დაარსებული სკოლა ემორჩილება საერთო სასკოლო კანონს.

Article 112. Private schools are subject to the general school laws.

თავი 13. სოციალ-ეკონომიკური უფლებანი
 

Chapter XIII. Social and Economic Rights.
 

Kapitel XIII. Soziale und wirtschaftliche Rechte.
 

მუხლი 113. რესპუბლიკა ზრუნავს თავის მოქალაქეთა ღირსეული არსებობისათვის.

Article 113. The Republic sees to it that all its citizens have dignified existence.

მუხლი 114. საკუთრების იძულებითი ჩამორთმევა ან კერძო ინიციატივის შეზღუდვა შეიძლება მხოლოდ სახელმწიფოებრივი და კულტურული საჭიროებისათვის ცალკე კანონში განსაზღვრული წესით. ჩამორთმეულ ქონებაში მიეცემა სათანადო საფასური თუ კანონში სხვაგვარად არ არის განსაზღვრული.

მუხლი 115. რესპუბლიკას აქვს საკუთარი სააღებ-მიმცემო და სამრეწველო მეურნეობა, რომლის გაფართოება და ერთი მთლიანი საზოგადოებრივი მეურნეობის შექმნა მისი მთავარი მიზანია. რესპუბლიკა ხელს უწყობს ადგილობრივ თვითმმართველობის ორგანოთა ასეთსავე მეურნეობის გაფართოვებას და გაძლიერებას. რესპუბლიკას შეუძლია კანონმდებლობის გზით გაასაზოგადოოს ის სავაჭრო-სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო დარგი და წარმოება, რომელიც ამისთვის გამოსადეგია.

მუხლი 116. წვრილი მწარმოებლის - სოფლის მეურნის, ხალოსანის, შინამრეწველის - შრომის ნაყოფის დაცვა კერძო პირთა ექსპლოატაციისაგან სახელმწიფოს განსაკუთრებული საზრუნავი საგანია. რესპუბლიკის განსაკუთრებული საზრუნავია აგრეთვე სოფლის მეურნეობის აყვავება; მიწის დამუშავება და გამოყენება შეადგენს მიწის მფლობელის მოვალეობას საზოგადოების წინაშე.

მუხლი 117. შრომა საფუძველია რესპუბლიკის არსებობისა და მისი უზრუნველყოფა რესპუბლიკის განსაკუთრებული მოვალეობაა.

Article 117. The existence of the State is based on work, and it is therefore a particular duty of same to protect same.

მუხლი 118. რესპუბლიკის კანონმდებლობით ადგილობრივ თვითმმართველობას ევალება დაარსოს შრომის ბირჟა, საშვამავლო კანტორა და სხვა ამგვარი დაწესებულება, რომელიც აღნუსხავს უმუშევართ და შუამავლობას გაუწევს სამუშაოს შოვნაში. ასეთ დაწესებულების ხელმძღვანელ ორგანოში მუშათა კავშირის წარმომადგენელთა რიცხვი ნახევარზე ნაკლები არ უნდა იყოს.

მუხლი 119. უმუშევრად დარჩენილ მოქალაქეს მიეცემა დახმარება სამუშაოს აღმოჩენით. ან დაზღვევის სახით.

Article 119. Citizens who are out of work shall have the assistance and help to procure work for them.

მუხლი 120. მოხუცებულობით, დაავადებით თუ სხვა მიზეზით შრომის უნარს მოკლებული მოქალაქე, რომლისთვისაც ზრუნვა კანონით ან ჩვეულებით დავალებული არა აქვს მემკვიდრეს, მზრუნველს, მწარმოებელს ან სხვა კერძოსა თუ საზოგადოებრივ დაწესებულებას, და რომელსაც არსებობის სახსარი არ მოეპოვება, მიიღებს დახმარებას სახელმწიფო ხაზინიდან დაზღვევით ან სხვა სახით. ასევე დაეხმარება ხაზინა, უკეთუ მემკვიდრეს ან მზრუნველს შრომის უნარდაკარგულის რჩენა არ შეუძლია.

Article 120. Any citizen who is incapacitated from work by age, sickness, or other causes and having neither by law or custom a claim of support from his heir curator, or any private or public institution, and begin without means of existence, has the right to have assistance from the state by way of insurance or other methods. This assistance is also given by the State in cases where the heir or curators are not in a position to care for the invalid.

მუხლი 121. დაქირავებული მუშა, რომელიც მოხუცებულობით, დაშავებით ან სხვა მიზეზით დაჰკარგავს სავსებით ან ნაწილობრივ შრომის უნარს, მიიღებს დახმარებას დაზღვევის სახით თავის ხელფასის კვალობაზე. დასაზღვევი თანხა უნდა შესდგეს დამქირავებელზე შეწერილ საგანგებო გადასახადისაგან.

Article 121. Any citizen incapacitated from work by age, mutilation, or other causes will receive in the way of insurance an assistance proportionate to his salary. The insurance capital will be raised by means of a tax levied on the employer.

მუხლი 122. გარდა საგანგებო ან ამ მიზნით შეწერილი გადასახადისა ზემოაღნიშნულ მოვალეობათა ასასრულებლად რესპუბლიკის შემოსავლიდან უნდა გადაიდოს ყოველ წლიურად განსაზღვრული ნაწილი.

Article 122. Beside the tax mentioned in the preceding article a certain part of the receipts of the republic shall be annually set aside for the same object.

მუხლი 123. ნორმალური სამუშაო დრო დაქირავებულთათვის არ უნდა აღემატებოდეს კვირაში 48 საათს; ამასთანავე კვირაში ერთხელ მუშა უნდა ისვენებდეს განუწყვეტლივ 42 საათს. გამონაკლისს სამუშაო დროის შესახებ განსაზღვრავს კანონი. სასოფლო მეურნეობისა და სხვა სასეზონო წარმოებაში სამუშაო დროის შეფარდება განსაკუთრებულ პირობებთან განისაზღვრება კანონით.

Article 123. The normal duration of working time of hired help shall not be more than 48 hours per week. The worker must at the same time have a weekly respite from work of at least 42 uninterrupted hours per week. The exception to the weekly hours of work is determined by law. The fixing of the normal time of work for agricultural laborers and season workers necessitating special working conditions are fixed by law.

მუხლი 124. წარმოებაში 16 წლამდის ყმაწვილის შრომა აკრძალულია: 16-18 წლის მოზარდთათვის სამუშაო დრო განისაზღვრება 6 საათით დღეში; მოზარდთა და საზოგადოთ ქალთათვის ღამით მუშაობა აკრძალულია.

Article 124. The employment of minors under 16 years in establishments is forbidden; the working hours for minors between the ages of 16 and 18 is fixed at 6 hours per day; minors under 18 and women may not be employed in night work.

მუხლი 125. რესპუბლიკის საზრუნავი საგანია განსაზღვროს მინიმუმი ხელფასი და შრომის ნორმალი პირობანი წარმოებაში. არსდება შრომის ინსპექცია და სანიტარული ზედამხედველობა, რომელიც დამოკიდებული უნდა იყოს დამქირავებელთაგან.

Article 125. The republic fixes the minimum rate of wages and establish normal working conditions. It creates a special inspection of work and sanitary control independent of the employers.

მუხლი 126. განსაკუთრებული კანონი დაიცავს ქალთა შრომას წარმოებაში. აკრძალულია ქალის მუშაობა დედობისათვის მავნე წარმოებაში: მუშა ქალი მშობიარობის დროს არა ნაკლებ ორი თვისა თავისუფალია მუშაობისაგან ჯამაგირის მოუსპობლად. დამქირავებელს ევალება ძუძუმწოვარ ბავშვთა მოსავლელად შესაფერ გარემოებაში ამყოფოს მუშა ქალები.

Article 126. The protection of female labour will be the object of a special law. The employment of women at work detrimental to mater nity is forbidden. During the time of confinement the female worker is excused from her work for least two months without suspension of salary. It is the duty of an employer to permit his female worker to the necessary time to their nurslings.

მუხლი 127. შრომის დამცველ კანონების დარღვევისათვის დამნაშავენი პასუხს აგებენ სისხლის სამართლის წესით.

Article 127. Any infraction of the laws giving protection to labour comes within the penal code.

მუხლი 128. რესპუბლიკას და ადგილობრივ მმართველობას ევალება დედობის და ბავშვების დაცვისათვის მზრუნველობა.

Article 128. It is incumbent on the Republic and the bodies of self-government to insure the protection of mothers and children.

თავი 14. ეროვნულ უმცირესობათა უფლებანი
 

Chapter XIV. Rights of Ethnical Minorities
 

Kapitel XIV. Rechte der nationalen Minderheiten.
 

Article 129. It is forbidden to bring any obstacle to the free social development, economic and cultural, of the ethnical minorities of Georgia, especially to the teaching in their mother language and the interior management of their own culture. Everybody has the right to his mother tongue in writing printing and speaking.

მუხლი 130. ეროვნულ უმცირესობისაგან შემდგარი ადგილობრივ თვითმმართველობის ერთეულების (თემი, ერობა, ქალაქი) უფლება აქვთ შეერთდნენ და დააარსონ ეროვნული კავშირი თავის კულტურულ-განმანათლებელი საქმეების უკეთ მოსაწყობად და გასაძღოლად კონსტიტუციისა და კანონის ფარგლებში. ეროვნულ უმცირესობას, რომელსაც ასეთი თვითმართველობის ორგანოები არ მოეპოვება, შეუძლია ამის გარეშეც შეადგინოს ეროვნული კავშირი ამ მუხლში აღნიშნული უფლებითა და კომპეტენციით. ეროვნულ უმცირესობათა კულტურულ-განმანათლებელ საჭიროებათა დასაკმაყოფილებლად სახელმწიფო და თვითმართველობათა ბიუჯეტიდან გადაიდება ფინანსიური საშვალებები პროპორციულად მცხოვრებთა რაოდენობისა.

Article 130. All local ethnical minorities formed into united administration enjoy the right to group themselves and form national unions for organizing and directing their cultural matters within the light of the constitution and the law. The local ethnical minorities which do not belong to united administrations may constitute themselves independently into an ethnical union, enjoying the competencies mentioned in this article. One is under jurisdiction of an ethnical union for reason of the language one speaks. The cultural needs of the ethnical minorities are met by sums levied on the budget of self-government in proportion in the number interested.

მუხლი 131. არ შეიძლება შეიზღუდოს ვისიმე პოლიტიკური და მოქალაქეობრივი უფლება ეროვნულ კავშირში მონაწილეობისას.

Article 131. Nobody shall be restricted in his rights, civil or political for the reason of belonging to an ethnical minority.

მუხლი 133. საქართველოს რესპუბლიკის ყოველ მოქალაქეს თანასწორი უფლება აქვს მიიღოს სახელმწიფო, სამოქალაქო, სამხედრო და საქალაქო თუ საერობო სამსახური.

Article 133. Any citizen of the Georgian republic has equal rights concerning the admission to the civil or military service of the state as well as to the service of towns and communities.

მუხლი 134. ეროვნულად ნარევი ადგილობრივი მმართველობა ვალდებულია სწავლა-განათლებისათვის გადადებული თანხით დააარსოს საკმაო რიცხვი სკოლების და კულტურულ-განმანათლებელ დაწესებულებისა მოქალაქეთა ეროვნულ შედგენილობის პროპორციის მიხედვით.

მუხლი 135. ეროვნულ უმცირესობის სკოლაში სწავლება სწარმოებს ბავშვის სალაპარაკო ენაზე.

Article 135. Instruction in all schools belonging to an ethnical minority shall be given in the language in which its pupils speak.

მუხლი 136. ადგილობრივ მმართველობის ფარგლებში, სადაც ერთი რომელიმე ეროვნული უმცირეოსბა აღემატება ყველა მოქალაქეთა 20 %-ს, ამ ეროვნულ უმცირესობის მოთხოვნით მსჯელობა და საქმის წარმოება, სახელმწიფო და საზოგადოებრივ დაწესებულებაში შემოღებულ უნდა იქნეს სახელმწიფო ენასთან ერთად მის დედაენაზედაც.

Article 136. In a circumscription submitted to a body of self-government where the proportion of the ethnical minority exceeds 20 per cent of communal and state affairs run concurrently, the official language, if the minority desires it, shall be the language of the said minority.

მუხლი 136. ადგილობრივ მმართველობის ფარგლებში, სადაც ერთი რომელიმე ეროვნული უმცირეოსბა აღემატება ყველა მოქალაქეთა 20 %-ს, ამ ეროვნულ უმცირესობის მოთხოვნით მსჯელობა და საქმის წარმოება, სახელმწიფო და საზოგადოებრივ დაწესებულებაში შემოღებულ უნდა იქნეს სახელმწიფო ენასთან ერთად მის დედაენაზედაც. დაწვრილებით წესს განსაზღვრავს კანონი.

თავი 15. სახელმწიფო მოხელენი
 

Chapter XV. Officials of the State.
 

Kapitel XV. Beamte und Angestellte.
 

Article 138. Any Georgian citizen has access to all the offices if he satisfies the requirements of the law.

Article 139. An officer may be relieved of his office or incur disciplinary punishment by order of the institution or chief. The rules as to his definite suspension are fixed by law.

მუხლი 140. თვითეულ მოხელეს აქვს უფლება პენსიის მიღებისა. მოხელისა და მისი ოჯახის წევრთა მიერ პენსიის მიღების პირობას განსაზღვრავს კანონი.

Article 140. Every officer has the right of a pension. The terms under which an officer or his family have the benefit of a pension are fixed by law.

მუხლი 141. თვითეული მოხელე პასუხისმგებელია სასამართლოს წინაშე საერთო წესისამებრ. მოქალაქეს უფლება აქვს პასუხისგებაში მისცეს ყოველი მოხელე საზოგადო წესით მისი დანაშაულისათვის. მოქალაქეს უფლება აქვს მოსთხოვოს მოხელის უკანონო მოქმედებით მიყენებული ზარალის ანაზღაურება სახელმწიფოს. ანაზღაურების წესი და პირობა განისაზღვრება კანონით.

Article 141. Every officer is responsible to justice according to the principles of the common law. Any citizen has the privilege to arraign any officer who may be guilty. Any citizen has the right to be reimbursed by the state for any loss or damage caused by an officer in the exercise of the functions of his office. The proceedings and conditions of indemnification are by law.

თავი 16. სახელმწიფო და ეკლესია
 

Chapter XVI. Relations of State and Church.
 

Kapitel XVI. Staat und Kirche.
 

Article 142. The state and the church are separate and independent one from the other.

მუხლი 143. არც ერთ სარწმუნოებას არა აქვს უპირატესობა.

Article 143. No confession or creed enjoys special privileges.

მუხლი 144. ხარჯის გაღება სახელმწიფოს ხაზინიდან და ადგილობრივ თვითმართველობათა თანხიდან სარწმუნოებრივ საქმეთა საჭიროებისათვის აკრძალულია.

თავი 17. კონსტიტუციის გადასინჯვა
 

Chapter XVII. Revision of the Constitution.
 

Kapitel XVII. Revision der Verfassung.
 

მუხლი 146. წინადადება კონსტიტუციის საზოგადო ან ნაწილობრივი გადასინჯვისა პარლამენტის დღიურ წესრიგში დაისმის განსახილველად არა უადრეს ექვსი თვისა შეტანის დღიდან.

Article 146. A proposal for the revisal of the constitution can only be heard in parliament six months after the deposition of such proposal.

Article 147. A proposal or plan for the partial or entire revisal of the constitution can only be adopted by a majority of two-thirds of the members of parliament. This proposal only comes into force after it has received the approval of the people.

მუხლი 148. საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას მართვა-გამგეობას ფორმის გაუქმება არ შეიძლება გახდეს კონსტიტუციის გადასინჯვის წინადადების საგნად.

Article 148. The alternation of the form of Government of the democratic Republic of Georgia can not be made the object of the proposal of a revisal of the constitution.

მუხლი 149. პირველ პარლამენტის შეკრებამდე მის მაგივრობას გასწევს დამფუძნებელი კრება.

Article 149. Until the meeting of parliament of the constituent assembly will act in its place.

Artikel 149. Mit dem ersten Zusammentritt des Parlaments wird die Verfassunggebende Versammlung aufgelöst.

Nach 1990 hat Georgien seine Selbständigkeit und Unabhängigkeit auch mit der Staatlichkeit aufgrund der vorstehenden Verfassung  begründet (siehe Präambel der Verfassung von 1978 (Änderung von 1990).
 

Quellen:
Regierung Georgiens
 

Quellen:
wordpress.com
Democratic Republic of Georgia. 1919-1921.Three historic documents. Preface and compilation by G. Sharadze. Editor D. Djaparidze, Tbilisi, 1991, p. 109-133/in English
 

Quellen:
eigene Übersetzung (ohne Gewähr)
 

Hinweise:
Dissertation des Besik Loladze